Arduino + Gas Sensor: สร้างระบบแจ้งเตือนแก๊สรั่วแบบง่าย ๆ

ความปลอดภัยในบ้านเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะปัญหา "แก๊สรั่ว" ที่เราอาจไม่ได้กลิ่นทันที วันนี้เราจะพามาทำโปรเจกต์ Mini Gas Leakage Detection เครื่องตรวจจับแก๊สรั่วไซส์มินิที่ทำงานได้จริงด้วยบอร์ด Arduino

ความเจ๋งของเครื่องนี้คือ มันไม่ได้แค่ส่งเสียงเตือนธรรมดา แต่มีหน้าจอ OLED บอกระดับความเข้มข้นของแก๊สแบบเรียลไทม์ และมีหลอดไฟ Edison LED ที่จะกะพริบเตือนเมื่อแก๊สเริ่มรั่ว และจะกะพริบรัวๆ เมื่อแก๊สอยู่ในระดับอันตราย (เหมาะมากสำหรับตั้งไว้เตือนในที่มืด)

อุปกรณ์ที่ต้องใช้ (Supplies)

ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์หาได้ง่ายๆ ตามนี้เลยครับ:

• บอร์ด Arduino Uno
• เซนเซอร์ตรวจจับแก๊ส (MQ2) - สำหรับจับแก๊ส LPG
• หน้าจอแสดงผล OLED Module
• หลอดไฟ Edison LED Filament
• สายไฟ Jumper

คลิกเพื่อดูรูปภาพอุปกรณ์ (View More)

Step 1: ออกแบบและพิมพ์เคส 3D

เคสนี้ถูกออกแบบผ่านโปรแกรม Tinkercad แบ่งเป็น 4 ชิ้นส่วนหลัก คือ ฐาน, ฝาปิดด้านบน (สำหรับยึด OLED และเซนเซอร์) และตัวยึดหลอดไฟ Edison พิมพ์ด้วย PLA แบบไม่ต้องใช้ Support พอพิมพ์เสร็จก็แค่ทำความสะอาดเส้นใยนิดหน่อย

Step 2: การต่อวงจรและอัปโหลดโค้ด

การต่อสายไฟของโปรเจกต์นี้มีแค่ 3 ชิ้นส่วนหลักๆ ค่อยๆ ไล่สายตามนี้ได้เลย:

• OLED Module: ขา SCL ต่อเข้า A5 / ขา SDA ต่อเข้า A4 / VCC ต่อ 5V / GND ต่อ GND
• MQ2 Gas Sensor: ใช้แค่ 3 ขา คือ VCC ต่อ 5V / GND ต่อ GND / ขา Analog (A0) ต่อเข้า A0 ของ Arduino
• Edison LED: ขาบวก (สังเกตฝั่งที่มีรูเล็กๆ) ต่อเข้าขา D9 (3.3V) / ขาลบต่อ GND

คลิกเพื่อดูรูปภาพการต่อวงจรและโค้ด (View More)

Step 3: ประกอบลงเคส

ก่อนประกอบลงกล่อง ให้เสียบพาวเวอร์แบงก์เพื่อเทสต์วงจรก่อนว่าหน้าจอ OLED ติดไหม ถ้าค่าขึ้นปกติก็เริ่มประกอบได้เลย เริ่มจากยึดหลอด Edison LED เข้ากับช่องด้านบน จัดสายไฟให้เรียบร้อย แล้วใช้กาวตราช้างหยอดตามขอบเพื่อประกบฝาหน้าและหลังเข้าด้วยกัน

Step 4: วิธีใช้งานและทดสอบจริง

เราจะจำลองแก๊สรั่วด้วยการปล่อยแก๊สจาก "ไฟแช็ก" ครับ (อย่าจุดไฟนะ!) เมื่อเสียบสายพาวเวอร์แบงก์ ตัวเซนเซอร์ MQ2 จะใช้เวลาอุ่นไส้หลอดข้างในสัก 2-3 นาทีถึงจะเริ่มทำงาน

• พ่นแก๊สใส่เซนเซอร์ หน้าจอ OLED จะโชว์เปอร์เซ็นต์แก๊สที่พุ่งสูงขึ้นแบบเรียลไทม์
• เมื่อถึงเกณฑ์อันตราย หลอดไฟ Edison จะเริ่มกะพริบ และยิ่งแก๊สเยอะก็จะยิ่งกะพริบถี่ขึ้นเพื่อแจ้งเตือน!

วิดีโอสาธิตการทำแบบเต็มๆ