ฮายยยยชาว Linux และสาย Maker ทุกคน! มีท่อนหนึ่งในเพลงของ Weird Al ร้องไว้ว่า "ฉันอัปเกรดระบบอย่างน้อยวันละสองรอบ..." ซึ่งใครที่ใช้ Linux แบบ Rolling Release อย่าง OpenSuse Tumbleweed น่าจะเข้าใจฟีลลิ่งนี้ดีเลยครับ เวลาที่เจอปัญหาอะไรกวนใจแล้วขี้เกียจหาทางแก้ เรามักจะเลือกกดอัปเดตระบบแล้วหวังว่ามันจะแก้ปัญหาให้เอง (ฮา)

แต่แน่นอนครับ... ปัญหาใหม่มักเกิดจากการอัปเดตครั้งก่อนหน้าเสมอ! เมื่อไม่นานมานี้หลังจากต่อสู้กับปัญหาไดรเวอร์การ์ดจอ NVIDIA และอัปเดต Kernel ตัวล่าสุด สิ่งที่ตามมาคือ อะแดปเตอร์ Bluetooth ของ MediaTek ที่ฝังมากับชิปเซ็ต WiFi บนเมนบอร์ด ดันใช้งานไม่ได้ซะงั้น! วันนี้เราเลยจะมาแชร์ทริคการเอาตัวรอดชั่วคราว ด้วยการคอมไพล์ Kernel Module ขึ้นมาใหม่เองเลยครับ!

ความผิดฉันเอง... ที่ไม่ได้ใช้ BTRFS (My Own Fault)

ต้องยอมรับก่อนว่าส่วนหนึ่งของปัญหาเกิดจากการตั้งค่าของผมเองครับ เพราะผมใช้การจัดแบ่งพาร์ทิชันดิสก์ที่ค่อนข้างซับซ้อน และ ไม่ได้ใช้ระบบไฟล์ (File system) แบบ btrfs ในพาธ Root ตามที่เขาแนะนำ ทำให้ผมไม่สามารถใช้ฟีเจอร์ Snapshot เพื่อ "ย้อนเวลากลับไป (Rollback)" ก่อนอัปเดตได้ง่ายๆ

นอกจากนี้ พวกไดรเวอร์ที่เป็นกรรมสิทธิ์ (Proprietary) อย่าง NVIDIA มักจะมีปัญหากวนใจคือ ตัว User space (สิ่งที่ผู้ใช้เห็น) กับ Kernel module (สิ่งที่คุยกับฮาร์ดแวร์) มันต้องเวอร์ชันตรงกันเป๊ะ! ทำให้การถอยกลับไปใช้ Kernel เก่าๆ เป็นเรื่องน่าปวดหัว ผมเลยตัดสินใจว่า "เดินหน้าลุยแก้โค้ดเองเลยดีกว่า!"

เริ่มปฏิบัติการ: แพตช์และคอมไพล์แบบ Modular

หลังจากค้นหาในอินเทอร์เน็ต ผมไปเจอบทความเมื่อ 4 วันก่อนที่เจอปัญหา Error ข้อความเดียวกันเป๊ะ! ซึ่งทางแก้ก็คือการ Patch โค้ดของ Kernel module (btmtk) โดยแก้โค้ดแค่ 2 บรรทัดเท่านั้นเองครับ

สเต็ปการทำงานจะแบ่งเป็น 4 ขั้นตอนหลักๆ คือ:

1. ติดตั้งเครื่องมือสำหรับการ Build Kernel และ Source Code บน Linux
2. ดึงไฟล์ .config และ Module.symvers ของ Kernel ปัจจุบันมาใช้
3. แก้ไขไฟล์ภาษา C (btmtk.c) ตามที่โพสต์แนะนำ
4. สั่งคอมไพล์ (Make) และนำไฟล์ .ko ไปติดตั้งในระบบ

sudo zypper in -t pattern devel_kernel
sudo zypper in kernel-source kernel-default-devel kernel-syms gcc make bc flex bison openssl-devel dwarves

sudo apt update
sudo apt install build-essential linux-headers-$(uname -r) linux-source bc flex bison libssl-dev libelf-dev dwarves rsync

mkdir -p ~/kernel-local
rsync -a --delete /usr/src/linux/ ~/kernel-local/linux-btmtk/
cd ~/kernel-local/linux-btmtk

cp /lib/modules/$(uname -r)/build/.config .
cp /lib/modules/$(uname -r)/build/Module.symvers . 2>/dev/null || true

case BTMTK_WMT_FUNC_CTRL:
  if (!skb_pull_data(data->evt_skb, sizeof(wmt_evt_funcc->status))) {
    err = -EINVAL;
    goto err_free_skb;
  }

status = BTMTK_WMT_ON_UNDONE;
break;

make olddefconfig
make modules_prepare
make M=drivers/bluetooth modules -j=8

sudo mkdir -p /lib/modules/$(uname -r)/updates/drivers/bluetooth
sudo cp drivers/bluetooth/btmtk.ko /lib/modules/$(uname -r)/updates/drivers/bluetooth/
sudo depmod -a

บทสรุปส่งท้าย

หากคุณใช้ระบบปฏิบัติการ (Distro) อื่น คำสั่งอาจจะแตกต่างกันออกไปเล็กน้อยนะครับ และแน่นอนว่าถ้าวันหน้ามีการอัปเดต Kernel อีกรอบ คุณอาจจะต้องมานั่งทำกระบวนการนี้ใหม่ซ้ำอีกครั้ง (เว้นแต่ว่าปัญหานี้จะถูกแก้ใน Kernel ตัวใหม่แล้ว)

นอกจากนี้ ถ้าเพื่อนๆ ชอบการปรับแต่งระบบลึกๆ เรามีบทความน่าสนใจเกี่ยวกับการเขียนและใช้งาน Kernel Modules มาฝากให้อ่านเพลินๆ ด้วยครับ ไม่ว่าจะเป็น การทดลองจัดการดองเกิล USB WiFi หรือ เรื่องของสิทธิพิเศษ (Privileges) ที่ Kernel Modules มี ลองเข้าไปศึกษากันได้เลยครับ!