Wassup สาย Maker และเพื่อนๆ ที่กำลังเริ่มต้นเข้าสู่วงการอิเล็กทรอนิกส์ทุกคน! 🛠️ เคยสงสัยกันมั้ยครับว่า บอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์จิ๋วๆ อย่าง Arduino Uno ที่จ่ายไฟออกมาแค่นิดเดียว (5V) มันสามารถสั่งเปิด-ปิดพัดลม หลอดไฟบ้าน หรือปั๊มน้ำแรงดันสูงแรงๆ ได้ยังไง?

พระเอกของงานนี้ก็คือ "Relay Module (โมดูลรีเลย์)" นั่นเองครับ! มันทำหน้าที่เป็นเหมือน "สวิตช์ไฟกึ่งอัตโนมัติ" ที่ใช้สัญญาณแรงดันต่ำจาก Arduino ไปสั่งตัด-ต่อวงจรไฟฟ้าแรงดันสูงได้อย่างปลอดภัย วันนี้แอดมินจะพาไปดูวิธีต่อสาย เข้าใจขาต่างๆ และเขียนโค้ดสั่งงานแบบ Step-by-Step กันครับ!

อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมสำหรับโปรเจกต์นี้ 🛒

ใช้อุปกรณ์น้อยมาก เหมาะสำหรับมือใหม่ที่เพิ่งเริ่มหัดต่อวงจรสุดๆ ครับ:

• บอร์ด Arduino Uno R3 (พร้อมสาย USB)
• 5V 1-Channel Relay Module (โมดูลรีเลย์ 1 ช่อง)
• สายจัมเปอร์ (Jumper Wires) แบบ เมีย-ผู้ และ ผู้-ผู้
• โฟโต้บอร์ด (Breadboard) สำหรับต่อทดลอง
• หลอดไฟ LED หรือโหลดไฟแรงดันต่ำสำหรับใช้ทดสอบสั่งเปิด-ปิด

รู้จักขาควบคุมและพอร์ตขั้วต่อของ Relay 🔍

ก่อนจะต่อสาย มาทำความเข้าใจหน้าที่ของขาแต่ละฝั่งกันก่อนครับ จะได้ไม่ตีกระแสไฟผิดฝั่ง!

1. ฝั่งสัญญาณควบคุม (Control Pins - ต่อเข้า Arduino):

• VCC: ขั้วรับไฟเลี้ยง 5V จาก Arduino
• GND: ขั้วต่อกราวด์ (0V)
• IN: ขั้วรับสัญญาณดิจิทัลจากขา Arduino เพื่อสั่งเปิด/ปิดรีเลย์

2. ฝั่งสวิตช์ไฟฟ้า (Switching Terminals - ต่อเข้าโหลดไฟฟ้า):

• COM (Common): ขั้วสายร่วม ให้จ่ายไฟของอุปกรณ์ภายนอกเข้ามาที่ขานี้
• NO (Normally Open): ขั้วเปิดปกติ (เปิดวงจรอยู่) เมื่อสั่งงานรีเลย์ให้ขากระดิก ขา COM จะมาแตะขานี้ ทำให้ไฟไหลผ่านได้
• NC (Normally Closed): ขั้วปิดปกติ (ต่อวงจรอยู่ตลอดเวลา) เมื่อรีเลย์ทำงาน ขา COM จะดีดออกจากขานี้เพื่อตัดไฟ

ขั้นตอนการต่อสายวงจร (Wiring Step-by-Step) 📌

เชื่อมต่อสายจัมเปอร์ระหว่างบอร์ด Arduino Uno และ Relay Module ตามตารางนี้เลยครับ:

• ต่อขา 5V ของ Arduino → ขา VCC ของ Relay
• ต่อขา GND ของ Arduino → ขา GND ของ Relay
• ต่อขา Digital Pin 7 ของ Arduino → ขา IN ของ Relay

หลักการทำงานเบื้องหลัง ⚙️

เมื่อเราสั่งให้ขา Digital Pin 7 จ่ายสัญญาณ HIGH ออกมา สนามแม่เหล็กในขดลวดของรีเลย์จะทำงาน ดึงให้หน้าสัมผัสภายในสลับตำแหน่งมาแตะขั้ว NO เกิดเสียง "แกร๊ก!" อันเป็นเอกลักษณ์ ซึ่งหมายความว่ากระแสไฟสามารถไหลผ่านไปเลี้ยงอุปกรณ์ไฟฟ้าได้แล้วครับ! และเมื่อเปลี่ยนสัญญาณเป็น LOW สวิตช์ก็จะดีดกลับที่เดิมเพื่อตัดไฟทันที

โค้ดตัวอย่างสำหรับ Arduino IDE 💻

โค้ดสั่งให้รีเลย์ทำงานเปิด 1 วินาที และปิด 1 วินาที สลับกันไปเรื่อยๆ ก๊อปปี้ไปวางในโปรแกรม Arduino IDE แล้วกด Upload ได้เลยครับ:

const int relayPin = 7; // กำหนดขา Digital Pin 7 เป็นขาควบคุมรีเลย์

void setup() {
  pinMode(relayPin, OUTPUT); // ตั้งค่าให้ขา relayPin ทำหน้าที่เป็น OUTPUT
}

void loop() {
  digitalWrite(relayPin, HIGH); // สั่งเปิดรีเลย์ (Relay ON)
  delay(1000);                  หน่วงเวลา 1 วินาที (1000 ms)

  digitalWrite(relayPin, LOW);  // สั่งปิดรีเลย์ (Relay OFF)
  delay(1000);                  // หน่วงเวลา 1 วินาที (1000 ms)
}

Copy Code

*หมายเหตุ: โมดูลรีเลย์บางรุ่นเป็นแบบ High-Level Trigger (สั่ง HIGH = เปิด) บางรุ่นเป็น Low-Level Trigger (สั่ง LOW = เปิด) ถ้าการทำงานสลับกัน ให้ปรับแก้ค่า HIGH/LOW ในโค้ดสลับกันได้เลยครับ!

---

ภาพแผนผังการต่อวงจรและภาพประกอบ 📸

การจับคู่กันระหว่างบอร์ดประมวลผล Arduino Uno และโมดูลสวิตช์ Relay 5V

ตำแหน่งขา Pinout ของ Relay ทั้งฝั่งควบคุมสัญญาณต่ำ และฝั่งขั้วสวิตช์ไฟแรงดันสูง

แผนผังการต่อสายจัมเปอร์ระหว่าง Arduino Uno เข้ากับ Relay Module

แผนภาพจำลองกลไกขดลวดแม่เหล็กภายในรีเลย์ ขณะดึงหน้าสัมผัสตัด-ต่อกระแสไฟ

เปรียบเทียบสถานะ Relay OFF (วงจรเปิด) และ Relay ON (วงจรปิด ให้ไฟไหลผ่านได้)

หน้าจอขณะเขียนโค้ดและคอมไพล์ลงบนโปรแกรม Arduino IDE