GLOBALBYTE / POWER ELECTRONICS / RF / DIY SOLDERING
Hot-Wand หัวแร้ง Induction DIY 13.56 MHz กับ 470 kHz
หัวแร้ง Induction ทำไมถึงตอบสนองต่อการบัดกรีได้เร็ว? Frank Zhao พัฒนา Hot-Wand หัวแร้ง RF DIY สองรุ่น ได้แก่ 13.56 MHz และ 470 kHz โดยนำวงจรที่ศึกษามาต่อยอดกับ USB-PD, XT30, Firmware และเคส 3D Printing เพื่อสร้างเครื่องมือบัดกรีแบบพกพา
- Hot-Wand ใช้ RF 13.56 MHz กับ F-type Connector
- Hot-Wand Lite ใช้ RF 470 kHz กับ SMA Connector
- Cartridge ใช้คุณสมบัติ Curie Point ช่วยควบคุมพฤติกรรมการให้ความร้อน
- มี USB-PD, XT30, Firmware, PCB และไฟล์ Mechanical ที่เผยแพร่ใน GitHub
- ผู้สร้างรายงานว่าประกอบและทดสอบรวม 10 เครื่อง รุ่นละ 5 เครื่อง
หัวแร้ง Induction ต่างจากหัวแร้งธรรมดาอย่างไร?
หัวแร้งทั่วไปใช้ Resistive Heater สร้างความร้อนแล้วส่งผ่านวัสดุไปยังปลายหัวแร้ง ส่วน RF Induction Soldering Iron ใช้พลังงานสนามแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่สูงทำให้เกิดความร้อนใกล้ปลาย Cartridge จึงลดระยะทางการส่งผ่านความร้อน และตอบสนองต่อภาระความร้อนจากจุดบัดกรีได้รวดเร็ว
Cartridge ที่ควบคุมด้วย Curie Point มีชั้นวัสดุซึ่งเปลี่ยนคุณสมบัติทางแม่เหล็กเมื่อใกล้ถึงอุณหภูมิที่ออกแบบไว้ ทำให้การรับพลังงาน RF ลดลง และกลับมาเพิ่มขึ้นเมื่อปลายหัวแร้งเย็นลง

จุดเริ่มต้นของ Frank Zhao กับ Hot-Wand
Frank Zhao สนใจงาน Electronics และ Robot Combat จึงมีโอกาสใช้หัวแร้ง RF ของ Metcal และพบโครงการ RadioThermal ที่งาน Open Sauce หลังจากนั้นเขาศึกษางาน Reverse Engineering ของ SergeyMax ซึ่งนำแนวทางหัวแร้ง Metcal มาพัฒนาเป็นวงจร DIY
ข้อจำกัดของโครงการต้นแบบคือส่วนวงจรรับไฟ AC และชิ้นส่วนบางรายการที่หาซื้อยาก Frank จึงพัฒนาระบบรับไฟใหม่โดยใช้ USB-PD และ XT30 สำหรับแบตเตอรี่หรือ DC Supply พร้อมเพิ่มระบบป้องกันและออกแบบให้พกพาสะดวก
อ่านเรื่องราวฉบับเต็มจาก Frank Zhao: Hot-Wand the RF Soldering Iron
Hot-Wand 13.56 MHz รุ่นหลัก
Hot-Wand รุ่นหลักต่อยอดจากวงจร RF ของ SergeyMax และใช้ F-type Connector สำหรับ Handpiece กลุ่ม 13.56 MHz ที่ตรงตามข้อกำหนด เช่นบางรุ่นของ Metcal, Thermaltronics และ Hakko
ผู้สร้างใช้ STM32F042F6P6 สำหรับระบบ Firmware พร้อมจอ OLED 128×32, Power Modes, Fault Detection, Sleep และการจัดการพลังงาน
Hot-Wand Lite 470 kHz รุ่นประหยัด
รุ่น Lite ใช้แนวคิดจากโครงการ RadioThermal โดยใช้ RF 470 kHz และ SMA Connector ส่วนการปรับระดับกำลังทำผ่าน Jumper จึงมีวงจรเรียบง่ายกว่ารุ่น 13.56 MHz
อย่างไรก็ตามผู้สร้างระบุว่ากลุ่มอุปกรณ์ 470 kHz มีอะไหล่บางรายการหายาก และการปรับจูนวงจรค่อนข้างยุ่งยาก จึงไม่แนะนำให้เริ่มสร้างจากรุ่น Lite เพียงเพราะคิดว่าจะประกอบง่ายกว่า
| รายละเอียด | Hot-Wand | Hot-Wand Lite |
|---|---|---|
| RF Frequency | 13.56 MHz | 470 kHz |
| Connector | F-type | SMA |
| Design Reference | SergeyMax | RadioThermal |
| Controller | STM32F042 | โมดูล XIAO ตามที่โครงการรองรับ |
| Power Input | USB-PD / XT30 | USB-PD / XT30 |
| Power Control | Firmware / OLED / Fault Detection | Jumper Power Selection |
USB-PD และ XT30 ช่วยให้หัวแร้งพกพาได้อย่างไร?
ทั้งสองรุ่นรองรับการใช้ USB-C Power Delivery และ XT30 สำหรับแหล่งจ่ายไฟภายนอก โดยผู้สร้างเพิ่มวงจรจัดการพลังงานเพื่อช่วยป้องกันการไหลย้อน และใช้วงจรควบคุมการให้พลังงาน RF ตามภาระที่เปลี่ยนแปลง
รุ่นหลักให้เลือกโปรไฟล์แรงดัน USB-PD 20V หรือ 28V ตาม Charger และ Cable ที่ใช้ และมีโหมดจำกัดกำลังตาม Firmware 50W, 75W และ 100W
ระบบระบายความร้อนของ Hot-Wand
ผู้สร้างเริ่มจากเคสโลหะแล้วเปลี่ยนไปใช้เคส 3D Printed PETG เพื่อให้ผลิตได้สะดวกขึ้น โดยออกแบบ Air Duct และติดตั้งพัดลม 40 มม. เพื่อช่วยระบายความร้อนออกจากวงจร
Post-Build Report ระบุว่าขณะทดสอบด้วย RF Dummy Load 75W ที่แรงดันเข้า 28V ในห้องอุณหภูมิประมาณ 22°C ระบบมี Thermistor ภายในเพิ่มขึ้นใกล้ 50°C ก่อนพัดลมทำงาน แล้วลดลงมาประมาณ 48°C
ผลดังกล่าวเป็นการทดสอบเฉพาะอุปกรณ์ที่ผู้สร้างประกอบ ไม่ควรใช้เป็นการรับประกันอุณหภูมิของเคสที่นำไปพิมพ์หรือดัดแปลงใหม่
Current Transformer และการตรวจวงจร RF
Hot-Wand ใช้ส่วนของ Current Transformer และวงจรตรวจพฤติกรรมกระแสกับแรงดัน RF เพื่อช่วยควบคุมพลังงานที่ส่งไปยัง Cartridge ผู้สร้างศึกษาการทำงานและสร้างแบบจำลองทิศทางการพันขดลวดเพื่อให้ประกอบได้ถูกต้อง
ศึกษารายละเอียดจาก Current Transformer Design Study
Custom Inductor และงานพันขดลวด
วงจร RF ใช้ Inductor หลายชนิด รวมถึง Coreless Inductor ที่ต้องกำหนด Pitch และรูปร่างให้เหมาะสม Frank จึงใช้ OpenSCAD ออกแบบฐาน 3D Printed แบบเกลียวเพื่อช่วยจัดระยะการพัน
ผู้สร้างรายงานว่ารุ่น 13.56 MHz ที่ประกอบห้าชุดใช้จำนวนรอบของขดลวดบางตัวต่างกันตั้งแต่ 10 ถึง 12 รอบ จึงไม่ควรนำค่าจากเครื่องหนึ่งไปใช้แทนการวัดจริงในทุกกรณี
เคส 3D Printing และขาตั้งหัวแร้งแบบพับได้
ผู้สร้างออกแบบขาตั้งหัวแร้งแบบพับได้ โดยมีแม่เหล็กสำหรับหัว Cartridge บางรุ่นที่รองรับ Sleep Mode และใช้แผ่น FR-4 เป็นบริเวณรับการสัมผัสจากส่วนร้อนแทนชิ้นส่วนพลาสติก
มี Mechanical Source และ CAD สำหรับนำไปศึกษา แต่ไม่ควรเดาค่า Layer Height, Infill, Support หรือ Printing Temperature หากไม่ได้ตรวจจากเอกสารและเครื่องพิมพ์ที่ใช้จริง
ผลการทดสอบ Hot-Wand ที่ผู้สร้างรายงาน
Frank Zhao จัดทำ Post-Build Report หลังประกอบครบสิบเครื่อง โดยแยกการทดลองด้าน Power Modes, Thermal Design และการทำงานของ Handpiece ชนิดต่าง ๆ
| Input / Mode | Input Peak | Output Peak |
|---|---|---|
| 28V / 100W | 110W | 100W |
| 28V / 75W | 88W | 75W |
| 28V / 50W | 60W | 50W |
| 20V / 100W | 88W | 80W |
ตัวเลขนี้มาจากการทดสอบเฉพาะรุ่น 13.56 MHz ด้วย Hakko FX1001 และ Firmware v1.1 โดยผู้สร้างใช้ Bench Power Supply กับอุปกรณ์วัดกำลังไฟ จึงไม่ใช่ผลรับรองกำลังความร้อนที่ปลายหัวแร้งสำหรับทุกรุ่น
Safety: ทำไมโปรเจกต์นี้จึงต้องระมัดระวัง?
- ห้ามสัมผัส PCB หรือ RF Output ขณะมีไฟ
- ปิดเครื่องก่อนถอดหรือเปลี่ยน Cartridge
- ใช้ USB-PD, Battery และ Connector ตามข้อกำหนดของระบบ
- อย่าให้ปลายหัวแร้งสัมผัส PETG หรือพลาสติกโดยตรง
- ห้ามใช้จำนวนรอบขดลวดหรือค่า Component จากคนละ Revision โดยไม่ตรวจสอบ
ผู้สร้างเตือนชัดเจนว่าแรงดัน RF ทำให้บาดเจ็บได้ และการทดลองขณะเปิดเคสมีความเสี่ยง อีกทั้งมีความแตกต่างด้านอุปกรณ์และการปรับจูนระหว่าง Hot-Wand สองรุ่น
Firmware Source จาก Hot-Wand Lite
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็น Code Excerpt จากไฟล์ firmware-lite/src/main.cpp ที่แสดงการเริ่มระบบโดยให้ RF Generator อยู่ในสถานะปิดก่อน ไม่ใช่โค้ดเต็มสำหรับแฟลชใช้งาน
void setup()
{
// RF must remain off until the power manager's startup delay expires.
rfgen_set(0);
// for safety concerns, driving the RF generator pin low has the highest priority
Serial.begin(115200);
blink_init();
cli_init();
watchdog_init();
}
PCB, Firmware, CAD และไฟล์ดาวน์โหลดทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง
โครงการแยกไฟล์ Electrical, Mechanical และ Firmware ไว้ใน GitHub ส่วนบางคู่มือใช้ไฟล์ Markdown แทน PDF โดยยังไม่พบลิงก์ PDF ฉบับแยกที่ยืนยันได้จากต้นฉบับ
Schematic และไฟล์วงจร
เปิด Electrical FilesSource สำหรับ STM32F042
เปิด FirmwareHot-Wand Lite
เปิด Firmware Liteไฟล์เคสและชิ้นส่วนกลไก
เปิด Mechanical Filesคู่มือประกอบรุ่นหลัก
อ่าน Build Guideคู่มือประกอบรุ่น Lite
อ่าน Lite Build Guideโมเดลต้นฉบับของขาตั้ง
เปิด Onshape CADผลการทดลองหลังสร้างเสร็จ
อ่าน Test Reportการวิเคราะห์วงจรและหลักการ
อ่าน Design Studyต้นแบบที่เป็นแรงบันดาลใจให้รุ่น Lite
เปิด RadioThermal GitHubยังไม่พบวิดีโอ MP4 หรือ YouTube ที่ยืนยันว่าเป็น Demo ตรงของ Hot-Wand จาก Source ที่ตรวจ แต่มี Animated WebP 3 รายการซึ่งแสดงในบทความแล้ว
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Hot-Wand
1. Hot-Wand คืออะไร?
หัวแร้ง RF Induction DIY โดย Frank Zhao มีสองรุ่น ได้แก่ 13.56 MHz และ 470 kHz
2. Curie Point ทำหน้าที่อะไร?
ช่วยให้ Cartridge เปลี่ยนการรับพลังงาน RF เมื่อเข้าใกล้ช่วงอุณหภูมิที่ออกแบบไว้
3. Hot-Wand กับ Lite ใช้ Cartridge ร่วมกันได้หรือไม่?
ไม่ได้ยืนยัน ต้องตรวจความถี่ RF, Connector และ Handpiece ที่รองรับ
4. ใช้ USB-C Charger ทั่วไปได้หรือไม่?
ต้องรองรับ USB Power Delivery และระดับกำลังตามคู่มือ ไม่ใช่ Charger ทุกตัวใช้งานได้เท่ากัน
5. Hot-Wand ใช้ Battery Connector แบบใด?
ใช้ XT30 และมีวงจรจัดการ Power Input ตามการออกแบบของผู้สร้าง
6. ตั้งอุณหภูมิจากตัวเครื่องได้หรือไม่?
ไม่ได้ตั้งอุณหภูมิแบบหัวแร้งทั่วไป ช่วงอุณหภูมิกำหนดโดยชนิดของ Cartridge
7. มี Firmware Source หรือไม่?
มีใน GitHub แยกระหว่าง firmware และ firmware-lite
8. มีไฟล์ PCB สำหรับศึกษาหรือไม่?
มี Electrical Design Files ใน Repository
9. มีไฟล์ 3D Printing หรือไม่?
มี Mechanical Directory และคู่มือ Folding Stand พร้อม CAD
10. พิมพ์ขาตั้งด้วย PETG แล้วปลอดภัยทันทีไหม?
ไม่ควรสรุปเช่นนั้น ต้องป้องกันไม่ให้ส่วนร้อนสัมผัสพลาสติก ผู้สร้างใช้แผ่น FR-4 เป็นตัวกั้น
11. Power Mode 100W คือกำลังความร้อนที่ปลายหัวแร้งหรือไม่?
ไม่ใช่ค่ารับประกันความร้อนที่ปลายหัวแร้ง ต้องแยก Input และ Output Peak ตามผลทดลอง
12. ผู้สร้างประกอบจริงกี่เครื่อง?
ผู้สร้างรายงานรวมสิบเครื่อง รุ่นละห้าเครื่อง
13. มีวิดีโอสาธิตหรือไม่?
พบภาพเคลื่อนไหว WebP ใน GitHub แต่ยังไม่พบ URL วิดีโอ MP4/YouTube ของ Demo โดยตรงที่ยืนยันได้
14. เหมาะกับผู้เริ่มต้นหรือไม่?
เป็นโครงการ Power Electronics ที่ซับซ้อนและมีความเสี่ยงด้าน RF Voltage และความร้อน จึงไม่เหมาะเป็นงานประกอบวงจรแรก
References / แหล่งข้อมูลต้นฉบับ
ต่อยอด Electronics และ 3D Printing กับ GlobalByte
สนใจศึกษา Power Electronics, Development Board หรือสร้างเคสเครื่องมือจาก CAD? สามารถสอบถามทีม GlobalByte เกี่ยวกับอุปกรณ์ Maker และบริการ 3D Printing โดยตรวจความเหมาะสมและข้อกำหนดด้านความร้อนก่อนนำไปใช้งานจริง