เคยไหมครับ? อยากทำระบบ Smart Home ล้ำๆ อยากได้เซนเซอร์วัดอุณหภูมิเชื่อมต่อ Wi-Fi แต่พอคิดว่าต้องมานั่งต่อสายไฟยุบยับ จับหัวแร้งสูดควันตะกั่ว แถมยังต้องมานั่งงมเขียนโค้ดอีก... ความขี้เกียจก็พุ่งปรี๊ดจนโปรเจกต์พับไปซะก่อน 😅

วันนี้ Globalbyte จะพามาดูโปรเจกต์ที่ผสาน 2 ไอเดียเทพเข้าด้วยกัน นั่นคือ แพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ No-code/Low-code (เขียนโค้ดน้อยถึงน้อยที่สุด) กับ ระบบฮาร์ดแวร์แบบประกอบร่าง (Prototyping system) ที่เสียบสายขันน็อตจบ ไม่ต้องพึ่งหัวแร้งบัดกรีเลยสักนิด! ทำให้เราเปลี่ยนจากไอเดียในหัว ให้กลายเป็นอุปกรณ์ที่ใช้งานจริงได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงครับ

🛠️ อุปกรณ์ที่ต้องใช้ (Bill of Materials)

โปรเจกต์นี้เราจะทำ "เทอร์โมมิเตอร์ Wi-Fi" ที่อ่านค่าจากเซนเซอร์ DS18B20 และแสดงผลผ่านจอ OLED แบบ I2C โดยใช้สมองกลเป็น ESP32 D1 MINI จับทุกอย่างยัดใส่กล่องกันน้ำที่ติดผนังได้สบายๆ

นอกจากนี้ฝั่งต่างประเทศเขาใช้อุปกรณ์เสริมเพื่อจัดระเบียบสายไฟ (ระบบ MISISTEMITA) เช่น กล่องกันน้ำ Sonoff, แผ่น Backplate, Terminal ขันสายไฟ และเสารองพลาสติก (Nylon spacer) เพื่อให้งานออกมาเรียบร้อยที่สุด

⚙️ วิธีประกอบฮาร์ดแวร์ (Hardware Assembly)

ไฮไลท์ของงานนี้คือ "ไม่ต้องบัดกรี" ครับ! แค่มีไขควงขันสายไฟก็พอ ขั้นตอนง่ายๆ คือจับแผงวงจรและ Terminal ต่างๆ ไปยึดลงบนแผ่น Backplate เดินสายไฟให้เรียบร้อย แล้วเอาไปยึดเข้ากล่องกันน้ำ

1. เตรียมชิ้นส่วนทั้งหมดให้พร้อม บอร์ด, จอ, เซนเซอร์, กล่อง และแผ่นฐาน

2. ยึดบอร์ด ESP32, จอ OLED และ Terminal ขันสายเข้ากับแผ่น Backplate (เอา Terminal ไว้ใกล้ทางเข้าสายไฟจะจัดสายง่ายสุด)

3. ขันสายไฟเชื่อมแต่ละโมดูลเข้าด้วยกัน (แนะนำให้ลองอัปโหลดโค้ดทดสอบไฟเข้าก่อนนะ)

4. ถอดสายจากภายนอกออกก่อน แล้วยึดแผ่น Backplate ลงในกล่องกันน้ำ จากนั้นร้อยสายไฟผ่านจุกยาง (Cable glands) เข้ามาขันใหม่

5. ปิดฝากล่อง ขันเคเบิลแกลนด์ให้แน่น ก็พร้อมเอาไปแปะผนังแล้ว!

💻 การตั้งค่าเฟิร์มแวร์ (Firmware Setup)

มาถึงพาร์ทซอฟต์แวร์ที่เราบอกว่า Low-code / No-code ครับ โปรเจกต์นี้ผู้เขียนต้นฉบับเขาทดสอบระบบผ่าน 2 แพลตฟอร์มยอดฮิตของสาย Smart Home คือ TASMOTA และ ESPHome

ตัวเลือกที่ 1: TASMOTA (ง่ายแบบไม่ต้องพิมพ์โค้ด)

ปรัชญาของ Tasmota คือโหลดเฟิร์มแวร์สำเร็จรูปใส่บอร์ด แล้วเข้าไปกดๆ ตั้งค่าผ่านหน้าเว็บเบราว์เซอร์ได้เลย! สิ่งที่คุณต้องทำมีแค่:

• เลือก Base Firmware เป็นโหมด Display
• กำหนดขา I2C และขาเซนเซอร์ DS18B20
• กำหนดโหมดจอ (SSD1306)
• ใส่ Rule (กฎ) การแสดงผลแค่นิดหน่อย (เช่น ให้แสดงค่า %value% C)

ตัวเลือกที่ 2: ESPHome (Low-code พิมพ์นิดหน่อย แต่ยืดหยุ่นสูง)

ESPHome จะใช้การเขียนไฟล์คอนฟิกแบบ .YAML ครับ ซึ่งเราต้องมี Home Assistant รันอยู่ก่อน จากนั้นแค่ก็อปปี้การตั้งค่าไปวาง ระบบจะ Compile เฟิร์มแวร์ลงบอร์ดให้เอง

หน้าตาขณะรันระบบผ่าน ESPHome บน Home Assistant

Copy Code

# GPIO setup dallas: - pin: 26 i2c: sda: 21 scl: 22 # Sensor setup sensor: - platform: dallas address: 0x8c01131b44162184 id: outside_temperature name: "External temperature" font: # gfonts://family[@weight] - file: "gfonts://Roboto" id: roboto size: 20 display: - platform: ssd1306_i2c model: "SSD1306 128x64" address: 0x3c lambda: |- it.printf(90, 35, id(roboto), TextAlign::BASELINE_RIGHT , "%.1f °C", id(outside_temperature).state);

🏆 สรุปผลลัพธ์และเวลาที่ใช้ (End Result)

• ประกอบฮาร์ดแวร์: ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง (เพราะใช้โมดูลประกอบสำเร็จ)
• ลงซอฟต์แวร์ด้วย Tasmota: ใช้เวลาแค่ 10 นาที! แก้ไขค่าต่างๆ ใช้เวลาแค่ 1 นาทีเท่านั้น
• ลงซอฟต์แวร์ด้วย ESPHome: ครั้งแรกอาจใช้เวลา 2 ชั่วโมง (เพราะต้องลง Home Assistant ก่อน) แต่หลังจากนั้นการอัปเดตโค้ดจะใช้เวลาแค่ 5-10 นาที (แถมอัปเดตแบบไร้สาย OTA ได้เลยนะ!)

เห็นไหมครับว่ายุคนี้ แทบไม่ต้องจับหัวแร้ง ไม่ต้องพิมพ์โค้ด C++ ยาวเป็นหน้ากระดาษ เราก็สร้างอุปกรณ์ IoT เจ๋งๆ ไว้ใช้เองได้แล้ว!

📚 อ้างอิง (References)

• ต้นฉบับบทความ: DIY Wi-Fi sensor, no programming, no soldering required
• ระบบ MISISTEMITA: GitHub Repository
• Tasmota Documentation: https://tasmota.github.io/docs/
• ESPHome Documentation: https://esphome.io/