ปกติแล้วเวลาเราใช้งานชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เบอร์เดิม เราก็คาดหวังว่ามันจะทำงานได้เหมือนเดิมเป๊ะๆ ใช่ไหมครับ? ยกตัวอย่างเช่น ชิป Z80 ยุค 1970s เอามาสลับสับเปลี่ยนกับลอตที่เพิ่งเลิกผลิตไปไม่กี่ปีก็ยังใช้งานแทนกันได้สบายๆ

แต่สัปดาห์นี้มีเรื่องชวนปวดหัวในวงการ Maker เกิดขึ้น เมื่อมีคนพบว่าชิปตัวแรงอย่าง ESP32-P4 จากค่าย Espressif มีการปล่อยเวอร์ชันใหม่ (Revision) ออกมา ซึ่งดูเผินๆ เหมือนจะไม่มีอะไรเปลี่ยน แต่ดันมีจุดเปลี่ยนเล็กๆ ที่ทำเอาคนทำบอร์ดแทบร้องไห้!

อัปเดตใหม่ มีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง?

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้กระทบทั้งฝั่งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ครับ:

• ฝั่งฮาร์ดแวร์: มีขาพิน (Pin) ตัวนึงที่แต่ก่อนเป็นขาว่าง (NC - No Connect) ถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นขาไฟเลี้ยง (Power rail) ซะงั้น! แถมยังต้องต่ออุปกรณ์พาสซีฟเพิ่มอีกนิดหน่อยวงจรถึงจะทำงานได้
• ฝั่งซอฟต์แวร์: เฟิร์มแวร์ (Firmware) จะต้องถูกคอมไพล์แยกกันอย่างชัดเจนระหว่างชิปเวอร์ชันเก่ากับเวอร์ชันใหม่ ใช้ร่วมกันไม่ได้

ปัญหาใหญ่: ขายในชื่อและรหัส SKU เดียวกัน!

เรื่องวุ่นวายมันอยู่ที่ว่า ร้านขายส่งดันขายชิปทั้งสองเวอร์ชันนี้ใน รหัสสินค้า (SKU) เดียวกัน! ทำให้คนซื้อไม่รู้เลยว่าสต็อกที่ได้มาเป็นเวอร์ชันไหน

ลองนึกภาพสถานการณ์ที่คุณออกแบบบอร์ดสำหรับชิปเวอร์ชันเก่าไว้ แล้วส่งไปให้โรงงานประกอบ (PCBA) แต่โรงงานดันหยิบชิปเวอร์ชันใหม่มาบัดกรีใส่ให้... การจะมารื้อแก้หรือ Rework บอร์ดใหม่เป็นเรื่องที่ยากและเสียเวลามากๆ นอกจากนี้ นักพัฒนายังสับสนด้วยว่า สรุปแล้วบอร์ดที่ประกอบมาจากโรงงาน ต้องใช้เฟิร์มแวร์ตัวไหนกันแน่

คลิกเพื่อดูรูปภาพเปรียบเทียบวงจร (Schematics) ระหว่างเวอร์ชันเก่าและใหม่

ESP32-P4 Schematic (Rev 1.0 - 1.3)

ESP32-P4 Schematic (Rev 3.0+)