IoT Fire Monitoring Project นี้คืออะไร?

แนวคิดของระบบคือใช้ Sensor หลายชนิดตรวจสภาพแวดล้อมคนละด้าน แล้วให้ ESP8266 ทำหน้าที่รวมข้อมูลและส่งขึ้น Cloud Dashboard

จุดที่เหมาะกับการเรียนรู้คือ Project เดียวได้ลองทั้ง Digital Input, Analog Input, Digital Sensor, Wi-Fi Connectivity และ Cloud Dashboard

Hardware ที่ใช้มีอะไรบ้าง?

Architecture ของระบบ

Sensor ทั้งสามไม่ได้ส่งข้อมูลแบบเดียวกัน แต่ ESP8266 ทำหน้าที่รวมข้อมูลให้กลายเป็น Dashboard เดียว

ต่อ Sensor กับ NodeMCU อย่างไร?

Flame Sensor

MQ-2 Sensor

DHT11

Flame Detection ทำงานอย่างไร?

Project ใช้ Digital Output ของ Flame Sensor ต่อเข้ากับ D5 และอ่านด้วย digitalRead()

ใน Firmware ตัวอย่างนี้ LOW ถูกตีความว่า Flame Detected และสถานะถูกส่งไปยัง KiwisIoT Channel 0

ถ้า Signal ไม่ใช่ LOW Firmware จะส่ง NO FLAME ไปยัง Channel เดียวกัน

MQ-2 ค่า 0–100 หมายถึงอะไร?

Firmware อ่านค่า MQ-2 จาก A0 ด้วย analogRead() ซึ่งใน Source ถูกจัดการเป็นช่วง 0–1023

จากนั้น Code ใช้ map() เปลี่ยนค่าดังกล่าวให้อยู่ในช่วง 0–100 ก่อนส่งไป Channel 1

DHT11 ส่ง Temperature และ Humidity อย่างไร?

DHT11 ใช้ DATA Pin ที่ D2 และ Firmware อ่านข้อมูลผ่าน DHT Library

Temperature ถูกส่งไป Channel 2 ส่วน Humidity ถูกส่งไป Channel 3 โดย Code ใช้ isnan() ตรวจว่าค่าที่อ่านมาถูกต้องก่อนส่งขึ้น Dashboard

ตั้ง KiwisIoT Dashboard 4 Channels

หลังต่อ Hardware แล้ว Source ให้สร้าง Dashboard ชื่อ Fire Monitoring System และสร้าง Widget สำหรับข้อมูล 4 Channels

Topic ID เชื่อม ESP8266 กับ Dashboard อย่างไร?

หลังสร้าง Dashboard แล้ว KiwisIoT จะมี Topic ID ซึ่งใน Source ใช้รูปแบบตัวอย่าง:

dash_XXXXXXXXXXXXX

จากนั้นนำ Topic ID จริงไปแทน Placeholder ใน Firmware:

const char* topic = "dash_XXXXXXXXXXXXX";

Wi-Fi Name และ Password ใน Code ก็เป็น Placeholder และต้องแทนด้วยข้อมูลของ Network ที่ผู้ใช้ได้รับอนุญาตให้ใช้งาน

Arduino Firmware ทำงานอย่างไร?

Source ให้ Arduino Code สำหรับอ่าน Sensor ทั้งสาม และส่งข้อมูลขึ้น KiwisIoT โดยตรง

#include <KiwisIoT.h>
#include <DHT.h>

// Wi-Fi Details
const char* ssid = "YOUR_WIFI_NAME";
const char* pass = "YOUR_WIFI_PASSWORD";

// KiwisIoT Dashboard Topic ID
const char* topic = "dash_XXXXXXXXXXXXX";

KiwisIoT kiwisiot(ssid, pass, topic);

// Sensor Pins
#define FLAME_PIN D5
#define MQ2_PIN A0
#define DHT_PIN D2

// DHT Sensor
#define DHTTYPE DHT11

DHT dht(DHT_PIN, DHTTYPE);

void setup() {

  Serial.begin(115200);

  pinMode(FLAME_PIN, INPUT);

  dht.begin();

  // Start Wi-Fi and KiwisIoT
  kiwisiot.begin();

  Serial.println("Fire Monitoring System Started");
}

void loop() {

  // Keep KiwisIoT communication active
  kiwisiot.run();

  // -----------------------------
  // Flame Sensor
  // -----------------------------

  int flame = digitalRead(FLAME_PIN);

  if (flame == LOW) {

    Serial.println("Flame Detected!");

    kiwisiot.send("0", "FLAME DETECTED");

  } else {

    Serial.println("No Flame");

    kiwisiot.send("0", "NO FLAME");
  }

  // -----------------------------
  // MQ-2 Smoke Sensor
  // -----------------------------

  int smokeRaw = analogRead(MQ2_PIN);

  int smokeLevel = map(smokeRaw, 0, 1023, 0, 100);

  smokeLevel = constrain(smokeLevel, 0, 100);

  Serial.print("Smoke Level: ");
  Serial.print(smokeLevel);
  Serial.println("%");

  kiwisiot.send("1", String(smokeLevel));

  // -----------------------------
  // DHT11 Temperature
  // -----------------------------

  float temperature = dht.readTemperature();

  if (!isnan(temperature)) {

    Serial.print("Temperature: ");
    Serial.print(temperature);
    Serial.println(" °C");

    kiwisiot.send("2", String(temperature));
  }

  // -----------------------------
  // DHT11 Humidity
  // -----------------------------

  float humidity = dht.readHumidity();

  if (!isnan(humidity)) {

    Serial.print("Humidity: ");
    Serial.print(humidity);
    Serial.println(" %");

    kiwisiot.send("3", String(humidity));
  }

  Serial.println("----------------------");

  delay(5000);
}

ทดสอบ Project อย่างไร?

Source แนะนำ Flow ทดสอบหลัง Upload Code ดังนี้:

1. เปิด Arduino Serial Monitor
2. ตั้ง Baud Rate เป็น 115200
3. รอ NodeMCU เชื่อมต่อ Wi-Fi
4. ตรวจสถานะ Flame Sensor
5. ดู Analog Level จาก MQ-2
6. ดู Temperature จาก DHT11
7. ดู Humidity จาก DHT11
8. เปิด KiwisIoT Dashboard และตรวจทั้ง 4 Channels

ตัวเลขตัวอย่างไม่ใช่ Threshold

Source ยก Example Reading เช่น Smoke Level 12 หรือ 38, Temperature 30 °C และ Humidity 65% แต่ระบุชัดว่าเป็นเพียง Example Output ไม่ใช่ค่ามาตรฐานหรือ Threshold สำหรับแจ้งเหตุ

ข้อจำกัดของ Prototype นี้

1. MQ-2 ไม่ได้วัด Smoke เป็น % จริง

ค่า 0–100 มาจากการ Map ADC ไม่ใช่ผล Calibration ทาง Gas Concentration และไม่ใช่ ppm

2. Flame Sensor มีปัจจัยแวดล้อม

Source ระบุว่าการตอบสนองสามารถขึ้นกับตัว Sensor Module, Environment, ตำแหน่งของ Flame และแสงโดยรอบ

3. DHT11 ไม่ใช่ Precision Instrument

ใน Project นี้ DHT11 ถูกใช้สำหรับ Basic Environmental Monitoring ไม่ใช่เครื่องมือวัดอุณหภูมิหรือความชื้นแบบความแม่นยำสูง

4. Dashboard พึ่งพา Wi-Fi และ Internet

Architecture ของ Project ใช้ Wi-Fi และ KiwisIoT เพื่อทำ Remote Monitoring จึงไม่ควรถูกนำไปตีความว่าเป็น Independent Fire Alarm สำหรับสถานการณ์ที่ต้องพึ่งการแจ้งเตือนด้านความปลอดภัยต่อชีวิต

ต่อยอด Project นี้ได้อย่างไร?

Source เสนอแนวทาง Future Improvement หลายแบบ เช่น:

• Buzzer Alarm
• Red Warning LED
• Mobile Notification
• Email Alert
• SMS Alert
• Historical Data Graph
• Multiple Sensor Nodes
• Camera-based Verification
• Cloud Data Storage
• Battery Backup
• Automatic Emergency Notification

Maker ได้อะไรจาก Project นี้?

1. ESP8266 ตัวเดียวอ่าน Sensor หลายรูปแบบได้

Project รวม Digital Input จาก Flame Sensor, Analog Input จาก MQ-2 และ Sensor Data จาก DHT11 ไว้ใน Firmware เดียว

2. Data Presentation สำคัญพอ ๆ กับการอ่าน Sensor

จากเดิมที่ข้อมูลอยู่ใน Serial Monitor KiwisIoT ช่วยย้ายข้อมูลไปอยู่บน Dashboard ที่แบ่งแต่ละค่าออกเป็น Channel ชัดเจน

3. ต้องรู้ว่าตัวเลขบน Dashboard หมายถึงอะไรจริง ๆ

ตัวอย่าง MQ-2 แสดงให้เห็นชัดว่า ค่า 0–100 ที่ดูเหมือน Percentage ไม่ได้แปลว่า Sensor ผ่านการ Calibration ให้เป็น Concentration แล้ว

4. IoT Prototype กับ Safety Product เป็นคนละระดับ

การส่งข้อมูลขึ้น Dashboard สำเร็จเป็นบทเรียนด้าน IoT ที่ดี แต่ระบบที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและความปลอดภัย ต้องมีข้อกำหนดด้าน Reliability, Certification, Failure Handling และระบบสำรองที่ Source นี้ไม่ได้ครอบคลุม

โปรเจกต์นี้มีหลายขั้น แนะนำอ่านต้นฉบับควบคู่กัน

หากต้องการสร้างตาม Project จริง ควรเปิด Tutorial ต้นฉบับเพื่อดูภาพ Circuit, Dashboard Configuration และ Code ฉบับล่าสุดควบคู่กับบทความนี้

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

References / แหล่งข้อมูลต้นฉบับ

• Hackster — IoT Fire Monitoring System Using ESP8266, Sensors & KiwisIoT
• KiwisIoT — Official Website