OpenMANET คืออะไร?

MANET ย่อมาจาก Mobile Ad-Hoc Network หรือเครือข่ายที่ Node สามารถเชื่อมต่อกันและสร้างเส้นทางสื่อสารขึ้นเอง โดยไม่ต้องพึ่ง Access Point หรือ Infrastructure กลางตลอดเวลา

OpenMANET นำแนวคิดนี้มาใช้กับ Wi-Fi HaLow ซึ่งเป็น Wi-Fi ในตระกูล IEEE 802.11ah และใช้ Hardware อย่าง Raspberry Pi ร่วมกับโมดูล Wi-Fi HaLow จาก Morse Micro

เป้าหมายไม่ใช่แค่ให้ Node สองตัวส่งข้อมูลหากันได้ แต่ทำให้ปลายทางมองเห็นระบบเหมือนเป็น เครือข่าย IP ที่สามารถนำ Application ปกติมาใช้งานได้มากขึ้น

Use Case ที่โครงการและ CNX Software กล่าวถึง มีทั้ง Search and Rescue, Disaster Response, Field Operations, Airsoft Events และสถานการณ์ที่ Infrastructure เดิมไม่พร้อมใช้งาน

ถ้ามี Meshtastic แล้ว ทำไมต้องมี OpenMANET?

คำตอบอยู่ที่ชนิดของข้อมูลที่ต้องการส่ง

Meshtastic ใช้ LoRa และถูกออกแบบมาสำหรับอุปกรณ์พลังงานต่ำ เหมาะกับข้อมูลที่มีขนาดไม่มาก เช่น Text Message, GPS Position และข้อมูล Sensor แบบ Lightweight

แต่ถ้าโจทย์เปลี่ยนจาก “ส่งข้อความให้ถึงอีก Node” มาเป็น “อยากได้ Voice, Video และ Application ที่ทำงานบน IP” ปริมาณข้อมูลและ Architecture ที่ต้องใช้ก็เปลี่ยนตาม

OpenMANET vs Meshtastic ต่างกันตรงไหน?

การเรียก OpenMANET ว่าเป็น “Meshtastic Killer” อาจทำให้เข้าใจผิด เพราะทั้งสองระบบมี Trade-off คนละแบบ และเหมาะกับงานคนละประเภท

เพราะฉะนั้นคำถามที่เหมาะกว่า “อันไหนดีกว่า?” คือ “ข้อมูลที่เราต้องส่งหนักแค่ไหน และพลังงานที่เรามีมากแค่ไหน?”

Architecture ของ OpenMANET

จุดที่ทำให้ OpenMANET น่าสนใจสำหรับสาย Network และ Maker คือไม่ได้มีแค่ Wi-Fi HaLow Radio แล้วจบ แต่มีหลาย Layer ทำงานซ้อนกัน

Wi-Fi HaLow / IEEE 802.11ah

เป็น Wireless Layer ที่ OpenMANET ใช้สำหรับลิงก์ระหว่าง Node โดยตัวโครงการรองรับ Hardware ที่ใช้ Morse Micro HaLow Chipset หลายแบบ

เรื่อง Frequency และ Channel ไม่ควรยึดค่าจากตัวอย่างในสหรัฐฯ ไปใช้ทุกประเทศ เพราะการตั้งค่าขึ้นกับ Regulatory Domain และข้อกำหนดของพื้นที่ที่ใช้งาน

802.11s

802.11s เป็นมาตรฐาน Wi-Fi Mesh ที่ใช้สร้างการเชื่อมต่อ ระหว่าง Mesh Point

BATMAN-V / batman-adv

OpenMANET วาง BATMAN-V บน 802.11s เพื่อจัดการ MANET Routing โดยติดตามคุณภาพ Link และสามารถสร้างเส้นทางใหม่ เมื่อ Topology ของ Mesh เปลี่ยน

สำหรับ Client ด้านบน ระบบถูกทำให้ดูเหมือน Flat Network แม้ด้านล่าง Packet อาจเดินทางข้ามหลาย Hop

Flat Network

Official Documentation ปัจจุบันระบุว่า OpenMANET ใช้ Network Space 10.41.0.0/16 สำหรับ Mesh

รายละเอียดนี้เป็น Implementation ของ OpenMANET เวอร์ชันปัจจุบัน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน Wi-Fi HaLow เอง และอาจเปลี่ยนได้ใน Release ถัดไป

OpenMANETd

อีกชิ้นสำคัญคือ openmanetd ซึ่งเป็น Management and Operations Daemon สำหรับ OpenMANET

Repository ปัจจุบันระบุว่า Daemon ตัวนี้มี Embedded React Web Interface, Mesh Management และ API แบบ gRPC/HTTP รวมถึงส่วนที่เกี่ยวกับ Comms, GNSS, BLOS, Wireless และ Network Management

OpenMANET ทำอะไรได้บ้าง?

เมื่อระบบด้านล่างเป็น IP Network OpenMANET จึงสามารถรองรับ Application ที่ต้องการข้อมูลมากกว่าการส่ง Packet ขนาดเล็กได้

• Push-to-Talk: Voice Communication ระหว่าง Node
• GPS / GNSS: ใช้ข้อมูลตำแหน่งและส่งต่อเข้าสู่ระบบที่รองรับ
• ATAK Integration: รองรับ Workflow ใน TAK Ecosystem
• Camera: Raspberry Pi Node ที่รองรับสามารถให้ RTSP Stream ผ่าน MediaMTX
• Web UI: ดูสถานะและจัดการ Node ผ่าน Browser
• Mesh Gate: เชื่อม MANET ออก Internet ผ่าน Uplink เช่น Starlink หรือ Cellular/LTE
• BLOS: เชื่อม Mesh Segment ที่อยู่คนละพื้นที่ผ่าน Internet Backhaul

Push-to-Talk ของ OpenMANET ทำงานอย่างไร?

PTT ไม่ได้เป็นเพียง Idea บน Roadmap แต่มี Comms subsystem อยู่ใน openmanetd และมี Documentation แยกเฉพาะ

Official Docs ระบุว่า Live Audio ถูกเข้ารหัสด้วย Opus แล้วส่งเป็น RTP บน Multicast UDP ผ่าน Mesh Network

ข้อดีของการมี Browser-based PTT คืออุปกรณ์บางแบบไม่จำเป็นต้องมี Audio Hardware ฝั่ง Node เพื่อให้ผู้ใช้เข้าถึง PTT จาก Browser ได้ โดยยังทำงานร่วมกับ PTT Pipeline ของระบบ

Hardware ที่รองรับ OpenMANET

OpenMANET ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ Raspberry Pi 4 แม้ CNX Software จะเสนอ Pi 4 เป็นตัวเลือกที่ให้ประสบการณ์ครบกว่าใน Feature Set ที่พูดถึง

แล้ว Wi-Fi HaLow Module ล่ะ?

Official Hardware Documentation ระบุ Module หลายแบบ เช่น Seeed WM1302 + Wio-WM6108, Silex SX-SDMAH, Alfa AHPI6108E และโมดูล MM8108 บน Hardware บางกลุ่ม

Interface ก็มีทั้ง SPI, SDIO และ USB ซึ่งมีข้อจำกัดและความเข้ากันได้ต่างกัน จึงควรเลือก Firmware Image ให้ตรงกับ SBC, Morse Micro Chipset และ Interface ของ Hardware จริง

Web UI จัดการ Mesh ได้จาก Browser

Web UI เป็น React Single-page Application ที่ Embedded อยู่ใน openmanetd ทำให้ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องเข้า Shell สำหรับงานประจำทุกอย่าง

Official Docs ระบุว่าหน้า Web UI ครอบคลุมงานอย่าง Dashboard, PTT, Mesh Topology, GPS, BLOS, Wireless/Network Settings, Firmware และ Logs

Throughput จริงอยู่ประมาณไหน?

CNX Software สรุปว่า OpenMANET อยู่ในช่วงประมาณ 1–15 Mbps โดยขึ้นกับประเทศและการตั้งค่า แต่ตัวเลขนี้ไม่ควรถูกอ่านเป็น “Speed Guarantee”

Official OpenMANET มี Range Test ที่ Pulpit Rock, Colorado Springs ซึ่งช่วยให้เห็นภาพ Trade-off ระหว่างระยะทางกับ Throughput ชัดขึ้น

การทดสอบรอบนั้นใช้ 2 MHz Channel กับสอง Node ใน 802.11s Mesh และวัดความเร็วด้วย Google Speed Test บน iPhone

ผู้พัฒนา OpenMANET ยังระบุว่า Local Test ที่ 8 MHz เคยทำได้ประมาณ 15 Mbps แต่เป็นการทดสอบระยะใกล้ และไม่ได้หมายความว่าจะรักษาความเร็วระดับนี้ไว้ได้เมื่อระยะเพิ่มขึ้น

BLOS คืออะไร? เมื่อ Mesh สองพื้นที่ต้องคุยกัน

BLOS ย่อมาจาก Beyond Line of Sight และใน OpenMANET ไม่ได้หมายถึงการทำให้ HaLow Radio ยิงทะลุไปได้ไกลแบบไม่มีข้อจำกัด

แนวคิดคือเชื่อม OpenMANET Mesh Segment ที่อยู่คนละพื้นที่เข้าหากันผ่าน Internet Backhaul เช่น Starlink, LTE หรือ Wired Uplink

Official BLOS Architecture ใช้ Tailscale หรือ Headscale สำหรับ WireGuard Connectivity, VXLAN สำหรับ Layer 2 Overlay และนำ Tunnel นั้นเข้า batman-adv เพื่อให้ Remote Segment ถูกมองเป็นส่วนหนึ่งของ Mesh

ผลคือ Node คนละพื้นที่สามารถอยู่ใน Flat Network เดียวกันได้ แม้ในทางกายภาพจะไม่ได้อยู่ในระยะ HaLow Radio โดยตรง

Firmware ของ OpenMANET ใช้อะไร?

Firmware ของโครงการมีพื้นฐานจาก OpenWrt และ Official Firmware Repository ระบุ Software Stack ปัจจุบันไว้ เช่น OpenWrt 24.10 Base, Linux Kernel 6.6.102 และ Morse Micro Drivers 1.16

ตัวเลข Version เหล่านี้เป็นข้อมูลของ Repository ณ เวลาที่ตรวจสอบ และสามารถเปลี่ยนได้ตาม Release จึงควรเปิด Official Repository ตรวจสอบอีกครั้งก่อน Build หรือ Flash Firmware

ตัวอย่าง Build Firmware จาก Official Repository

Official README ระบุว่า Build Environment ถูกทดสอบกับ Ubuntu 24.04 ขึ้นไป และให้ตัวอย่างการ Configure Build สำหรับ Raspberry Pi 4 ที่ใช้ Seeed Studio Wi-Fi HaLow Module ดังนี้

./scripts/openmanet_setup.sh -i -b ekh-bcm2711
make download
make -j8

สำหรับการใช้งานจริง Official Documentation แนะนำให้เลือก Firmware Image ให้ตรงกับ SBC, Morse Micro Chipset และ Interface เช่น SPI, SDIO หรือ USB

เปิด Official OpenMANET Firmware Repository

3D Printed Enclosure และ Ecosystem

OpenMANET มี Official Enclosures Repository สำหรับรวบรวมทั้ง 3D-printable Enclosure และการออกแบบเคสแบบอื่นที่ใช้กับ OpenMANET Node และ Accessories

ตัวอย่างที่ Repository ระบุมีทั้ง Raspberry Pi 4 + HaLow Enclosure, Field Chassis, UPS-compatible Case และ Housing สำหรับอุปกรณ์เสริม

แต่ไม่ควรนำ Printing Setting ของเคสหนึ่งไปใช้กับทุกแบบโดยอัตโนมัติ เพราะแต่ละ Folder สามารถมี Parts, Material Guidance และ Assembly Requirement ต่างกัน

ถ้ามีไฟล์ Enclosure ที่คุณเป็นเจ้าของ หรือมีสิทธิ์นำไปผลิต สามารถสอบถามทีม Globalbyte เรื่องบริการ 3D Printing และการเตรียมไฟล์สำหรับงาน Prototype ได้

ดู OpenMANET Enclosures Repository

ข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนมอง OpenMANET เป็นคำตอบทุกอย่าง

1. Bandwidth ที่มากขึ้นต้องแลกกับ Power

CNX Software ระบุว่า OpenMANET ต้องใช้ Hardware ที่ทรงพลังกว่า กินพลังงานมากกว่า และมีต้นทุน Hardware สูงกว่า Meshtastic หรือ MeshCore

2. Performance เปลี่ยนตาม Environment

ตัวเลข Range หรือ Mbps จาก Test ไม่สามารถย้ายไปใช้กับทุกสถานที่ได้ตรง ๆ เพราะ Channel Width, Antenna, Obstruction, จำนวน Hop และ RF Environment ล้วนมีผล

3. Regulatory Domain สำคัญ

Wi-Fi HaLow ทำงานใน Sub-GHz Spectrum แต่ Frequency, Channel และกำลังส่งที่อนุญาต แตกต่างตามประเทศและ Regulatory Domain

Source ที่ใช้ในบทความนี้ ไม่ได้ยืนยันค่าการตั้ง RF ที่ถูกต้องสำหรับประเทศไทย ดังนั้นจะไม่ระบุ Channel หรือ TX Power สำหรับไทยขึ้นเอง

4. Feature Support ต่างกันตาม Hardware

การที่ Hardware สามารถรัน Core Network ได้ ไม่ได้แปลว่าจะรองรับ Camera, Comms และ BLOS ครบเหมือน Raspberry Pi 4

5. Web UI ยังอยู่ในสถานะ Experimental

Interface และ Feature ของ New Web UI ยังสามารถเปลี่ยนตามการพัฒนาได้ จึงควรอ้างอิง Official Documentation ล่าสุด หากต้องนำไป Deployment จริง

OpenMANET เหมาะกับใคร?

จาก Use Case ที่ผู้พัฒนาและ CNX Software ระบุ OpenMANET เหมาะกับสถานการณ์ที่ Infrastructure ปกติไม่พร้อม แต่ข้อมูลที่ต้องสื่อสารมีมากกว่า Text Message

• Search and Rescue
• Disaster Response
• Field Operations
• Airsoft Events
• Disconnected Communication Scenario
• งานทดลอง Mesh Network บน Raspberry Pi และ Wi-Fi HaLow

ในมุม Maker จุดน่าสนใจคือ OpenMANET รวมทั้ง SBC, RF, Linux, OpenWrt, Mesh Routing, Networking, Voice, GPS และ Web Application ไว้ใน Project เดียว

FAQ: คำถามเกี่ยวกับ OpenMANET

สรุป: OpenMANET ไม่ได้แค่ทำ Mesh ให้ไกลขึ้น แต่ทำให้ Mesh เป็น IP Network มากขึ้น

จุดน่าสนใจที่สุดของ OpenMANET ไม่ใช่แค่การใช้ Wi-Fi HaLow แทน LoRa แต่เป็นการนำ HaLow มาวางอยู่ใต้ 802.11s และ BATMAN-V เพื่อสร้าง Mobile Ad-Hoc Network ที่ Application ด้านบนใช้งานเป็น IP Network ได้

ผลคือ Use Case สามารถขยับจาก Text และ GPS ไปสู่ PTT Voice, Camera Stream, ATAK, Web Management และ BLOS ได้มากขึ้น

แต่ความสามารถเหล่านี้ก็มาพร้อม Trade-off ทั้ง Hardware, Power Consumption, Configuration และข้อกำหนดด้าน RF

เพราะฉะนั้น OpenMANET จึงไม่ได้เข้ามาแทน Meshtastic ทุกกรณี แต่เพิ่มอีกทางเลือกสำหรับคนที่ต้องการ Off-grid Mesh ที่มี Bandwidth และ IP Capability มากขึ้น

โปรเจกต์นี้มีรายละเอียดเชิง Network หลายส่วน แนะนำอ่านต้นฉบับควบคู่กัน

OpenMANET ยังมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทั้ง Firmware, Web UI, Hardware Support และ Feature Set ดังนั้นหากต้องการ Build หรือ Deploy จริง ควรใช้ Official Documentation และ GitHub เป็นข้อมูลหลักล่าสุด

อ่านบทความ OpenMANET ฉบับต้นฉบับจาก CNX Software

อ่าน Official OpenMANET Documentation

ดู OpenMANET Project บน GitHub