ถ้าพูดถึงหน้าร้อนในประเทศที่มีอากาศร้อนชื้นแบบบ้านเรา "ยุงและแมลง" น่าจะเป็นศัตรูตัวฉกาจที่คอยกวนใจเราอยู่เสมอใช่มั้ยครับ วิธีแก้ปัญหาคลาสสิกที่ได้ผลดีเยี่ยมก็คือการตั้งเครื่องดักยุงแบบธรรมดา (Passive bug zapper) ไว้ดักจับพวกมันในตอนกลางคืน แต่เดี๋ยวก่อน... สำหรับสาย Maker อย่างพวกเรา แค่ช็อตยุงมันดูธรรมดาไปหรือเปล่า? มาดูโปรเจกต์ของ Nicolas Boichat ที่จับเครื่องดักยุงมาอัปเกรดให้สามารถ นับจำนวนแมลงที่ถูกช็อต (passive bug zapper that tracks its kill count)
ภาพปก: หน้าตาของเครื่องดักยุงอัจฉริยะที่ได้รับการอัปเกรดแล้ว
ตรวจจับการช็อตได้ยังไง?
หลายคนอาจจะสงสัยว่า แล้วเราจะรู้ได้ยังไงว่ามียุงบินไปโดนช็อตตอนไหน? คำตอบคือ "ใช้สายอากาศ (Antenna)" ครับ! หลักการคือเมื่อแมลงบินไปโดนตะแกรงช็อต มันจะเกิดการสปาร์คกระแสไฟ (Arc) ซึ่งจังหวะนั้นจะสร้างคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic pulse) ปล่อยออกมา เพียงแค่เรานำสายอากาศแบบลูป (Loop antenna) ขนาดเล็ก ไปติดตั้งไว้ที่ด้านหลังของเครื่องดักยุง เราก็จะสามารถรับสัญญาณที่แผ่ออกมาได้นั่นเอง
💡
Globalbyte Trick: โปรเจกต์ DIY สนุกๆ แบบนี้ ต้องอาศัยบอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์ที่เก่งเรื่องการประมวลผลสัญญาณและเชื่อมต่อ Wi-Fi ได้ หากเพื่อนๆ กำลังอยากเริ่มทำโปรเจกต์แนว IoT แบบนี้ สามารถเข้ามาเลือกซื้อ
บอร์ดตระกูล ESP32, สายนำสัญญาณ และเซนเซอร์ต่างๆ ได้ที่ร้าน
Globalbyte ของเราได้เลยครับ มีของพร้อมให้ลุยเพียบ!
ผสมผสาน AI ช่วยคิด และบอร์ด ESP32-C6 ช่วยประมวลผล
โปรเจกต์นี้คุณ Nicolas ยังแอบทดลองความสามารถของ AI อย่าง Claude ในการช่วยออกแบบวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (Vibe-EE) ด้วยนะ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้แอบปนเปกันไปครับ (Mixed results) ตัว AI อย่าง Claude สามารถระบุคอนเซปต์พื้นฐานทางวิศวกรรมไฟฟ้าที่จำเป็นได้ถูกต้อง แต่พอถึงขั้นตอนการวาดวงจร (Schematics) กลับทำออกมาได้ไม่ค่อยดีนัก 😅
สุดท้ายคุณ Nicolas จึงต้องลงมือวาดร่างวงจรเอง และประกอบขึ้นมาใหม่ จนสามารถใช้งานบอร์ด ESP32-C6 เพื่อตรวจจับแรงดันไฟกระชาก (Voltage spikes) จากการช็อตได้อย่างสมบูรณ์แบบ แผ่นวงจร PCB ขั้นสุดท้ายก็ถูกนำไปติดไว้กับเครื่องดักยุงอย่างสวยงาม
เก็บ Data ได้ ก็ต้องมี Dashboard!
และแน่นอนครับ... สำหรับสายข้อมูล "เมื่อมี Data ก็ต้องมี Dashboard" เขาได้นำไลบรารีสร้างกราฟที่มีอยู่แล้ว มาใช้งานร่วมกับแผ่นวงจร PCB ที่ออกแบบเอง จนกลายมาเป็นประสบการณ์การดักยุงขั้นสุดยอด ที่เราสามารถเปิดดูสถิติ (Kill Count) ได้แบบเรียลไทม์เลยทีเดียว
จริงๆ แล้วทางต่างประเทศเคยมีคนทำไอเดียคล้ายๆ กันนี้มาแล้วในอดีตครับ แต่ระบบก่อนหน้านั้นจะ ทำงานโดยอาศัยการวัดกระแสไฟ (based on current sensing) ใครสนใจก็สามารถตามไปอ่านและเปรียบเทียบเทคนิคกันได้ครับ
📸 ดูภาพขั้นตอนการทำโปรเจกต์เพิ่มเติม (View More)
ภาพรวมของเครื่องดักยุงพร้อมแผงวงจรที่ติดตั้ง
หน้าตา Dashboard แสดงสถิติการกำจัดแมลง
การวัดสัญญาณด้วยออสซิลโลสโคป (Oscilloscope)
การต่อวงจรทดสอบเบื้องต้นบน Breadboard
วงจร Vibe-EE แบบล้ำๆ
สายอากาศแบบ Loop Antenna ที่ใช้รับสัญญาณคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ลักษณะสัญญาณที่อ่านได้จาก Loop Antenna
แผงวงจรขยายสัญญาณ AM ที่ต่อพ่วงเข้าไป
รูปแบบคลื่นสัญญาณสปาร์คที่ผ่านการขยายแล้ว
มุมมองแบบเต็มๆ ของแผงวงจรที่เกาะอยู่ด้านหลังเครื่องดักยุง
VIDEO
🚀 อยากทำโปรเจกต์เจ๋งๆ แบบนี้บ้างไหม?
เริ่มต้นสร้างไอเดียของคุณให้เป็นจริงด้วยบอร์ดทดลอง เซนเซอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์คุณภาพเยี่ยมจากเราสิครับ!
คำเตือน / ข้อมูลอ้างอิง: บทความนี้เป็นการสรุปและเรียบเรียงเนื้อหาจากภาษาอังกฤษ (อ้างอิงจาก Hackaday) อาจมีความคลาดเคลื่อนในด้านการแปลคำศัพท์ทางวิศวกรรมไฟฟ้าบางส่วน ขอแนะนำให้เพื่อนๆ ตรวจสอบขั้นตอน แผนผังวงจร และวิธีการโดยละเอียดที่หน้าเว็บต้นฉบับก่อนลงมือทำโปรเจกต์จริงครับ เพื่อความปลอดภัยและความถูกต้อง
ที่มาต้นฉบับ: Passive Bug Zapper Tracks Its Kill Count (Hackaday)
