อยากได้กล้องวงจรปิดแบบสมาร์ทๆ ที่พอมีคนเดินผ่านปุ๊บ ก็ถ่ายรูปแล้วส่งแจ้งเตือนเข้าอีเมลปั๊บไหมครับ? โปรเจกต์นี้เราจะมาทำ "IoT Smart Security Camera" แบบฉบับทำเองทุกขั้นตอน!

หัวใจหลักของโปรเจกต์นี้คือการใช้บอร์ด Raspberry Pi Zero Wireless คู่กับโมดูลกล้อง โดยรันระบบ OpenCV (AI สำหรับการมองเห็นของคอมพิวเตอร์) เพื่อตรวจจับวัตถุหรือคนแบบเรียลไทม์ แถมเราจะมาสอนวิธีตัดไม้ทำเคสใส่กล้องแบบเท่ๆ กันด้วย ไปลุยกันเลย!

อุปกรณ์ที่ต้องใช้ (Hardware)

• Raspberry Pi Zero Wireless x1
• Raspberry Pi Camera Module x1 พร้อมสายแพ (Camera Cable) แบบเฉพาะของรุ่น Zero
• สาย Micro-USB to USB
• แผ่นไม้ MDF หนา 1/4 นิ้ว สำหรับทำเคส
• ฉากเหล็ก 90 องศา และ เทปกาวสองหน้า 3M สำหรับติดตั้งภายนอก
• น็อตและสกรู: M4 (20mm), M2.5, และสกรูเบอร์ #8 พร้อมน็อตหางปลา (Wing Nut)
• เครื่องมือช่าง: เลื่อยฉลุไฟฟ้า (Jigsaw), สว่านไฟฟ้า, ไขควง, และกาวติดไม้

ขั้นตอนที่ 1: ตัดไม้และประกอบเคสกล้อง

เคสนี้ทำจากแผ่นไม้ MDF แบ่งเป็น 2 ส่วน คือส่วนฐานล่าง (เอาไว้ยึดบอร์ด Pi กับกล้อง) และส่วนฝาครอบด้านบนที่ยึดกับขาตั้ง เริ่มจากการวาดแพทเทิร์นลงบนกระดาษ แปะลงบนไม้ แล้วใช้เลื่อยฉลุไฟฟ้าตัดตามรอย (คำเตือน: ฝุ่นไม้ MDF อันตรายมาก ควรใส่แว่นตา หน้ากากกันฝุ่น และทำในที่อากาศถ่ายเทนะครับ)

หลังจากตัดเสร็จ ให้ทากาวประกอบชิ้นส่วนและใช้แคลมป์หนีบรอจนกาวแห้งสนิท

คลิกเพื่อดูรูปภาพการตัดและประกอบไม้ (View More)

ขั้นตอนที่ 2: เจาะรูยึดอุปกรณ์

เราต้องใช้สว่านเจาะรูสำหรับยึดเลนส์กล้อง (ทำ Counterbore เพื่อให้เลนส์ฝังลงไปได้พอดี) รูยึดน็อต 4 มุมสำหรับกล้อง รูลอดสาย Micro-USB ด้านหลัง และรูสำหรับยึดขาตั้งฉากเหล็ก เมื่อเจาะเสร็จแล้วก็สามารถพ่นสีสเปรย์สีดำ (หรือสีที่ชอบ) ให้เคสดูดุดันและเป็นมืออาชีพมากขึ้น

คลิกเพื่อดูรูปภาพการเจาะรูและพ่นสี (View More)

ขั้นตอนที่ 3: ลงโปรแกรมและตั้งค่า OpenCV

เมื่อประกอบเสร็จแล้ว เราต้องไปเปิดการใช้งานกล้องในบอร์ด Raspberry Pi ก่อน โดยพิมพ์คำสั่ง sudo raspi-config ใน Terminal เลือก Interface Options -> Pi Camera แล้วเปิดใช้งาน

จากนั้นคุณต้องติดตั้งไลบรารี OpenCV (สำหรับระบบตรวจจับคน) *คำเตือน: การติดตั้งบน Pi Zero อาจใช้เวลาถึง 8 ชั่วโมง! แนะนำให้รันข้ามคืน แต่ถ้าใช้ Pi 3 หรือ Pi 4 จะเร็วกว่ามากครับ

# 1. เทสต์กล้อง
raspistill -o image.jpg

# 2. เข้าสู่ Virtual Environment
source ~/.profile 
workon cv

# 3. โคลนและลง Dependency
cd Smart-Security-Camera
pip install -r requirements.txt

# 4. ตั้งค่าอีเมลแจ้งเตือน
vim mail.py
# กดปุ่ม 'i' เพื่อแก้โค้ด และใส่ข้อมูลดังนี้:
# fromEmail = 'myemail@gmail.com'
# fromEmailPassword = 'password1234'
# toEmail = 'anotheremail@gmail.com'
# กด ESC แล้วพิมพ์ ZZ เพื่อเซฟ

# 5. รันโปรแกรมหลัก
python main.py

ทริค: สำหรับบัญชี Gmail คุณอาจต้องไปตั้งค่า "Allow less secure apps" ในบัญชี Google ของคุณก่อน (ตามภาพด้านล่าง) ระบบถึงจะส่งอีเมลแจ้งเตือนพร้อมรูปถ่ายคนบุกรุกออกไปได้ครับ

คลิกเพื่อดูรูปการตั้งค่า Gmail และผลลัพธ์ (View More)

ขั้นตอนที่ 4: นำไปติดตั้งจริง

คุณสามารถวางกล้องไว้บนชั้นวางหนังสือเพื่อดูความเรียบร้อยในบ้านตอนไม่อยู่ หรือจะใช้เทปกาว 3M สำหรับงานภายนอก แปะยึดกล้องไว้ที่หน้าประตูบ้านก็ได้ครับ ตัวน็อตหางปลา (Wing nut) ที่เราใส่ไว้จะช่วยให้ปรับองศาก้มเงยของกล้องได้ง่ายๆ

(ข้อแนะนำ: ระบบจะตรวจจับคนได้แม่นยำที่สุดเมื่อตั้งกล้องไว้ในระดับสายตา หรือมุมต่ำลงมาเล็กน้อย)