เพื่อนๆ เคยได้ยินคำว่า "V2X" (Vehicle-to-Everything) กันไหมครับ? มันคือเทคโนโลยีที่รถยนต์สามารถสื่อสารกับสิ่งรอบตัวได้ เช่น คุยกับเสาไฟแดง คุยกับรถคันอื่น หรือคุยกับป้ายจราจรอัจฉริยะ วันนี้เราจะพาไปดูโปรเจกต์สนุกๆ ที่ต่อยอดมาจาก OpenTrafficMap ESP32-C5 C-ITS receiver board ซึ่งเป็นบอร์ดรับสัญญาณเพื่อติดตามและเพิ่มประสิทธิภาพการจราจรผ่านคลื่น 5.9 GHz WiFi 6 ครับ
ภาพปก: การใช้บอร์ด ESP32-C5 ควบคู่กับแอปเพื่อสแกนสัญญาณ V2X ในพื้นที่
💡 Globalbyte Trick: โปรเจกต์เกี่ยวกับ IoT หรือการรับส่งสัญญาณไร้สายแบบนี้ บอร์ดตระกูล ESP32 ถือเป็นพระเอกตัวจริงเลยครับ! หากเพื่อนๆ อยากทดลองสร้างโปรเจกต์ที่ต้องใช้ Wi-Fi, Bluetooth หรือเซนเซอร์ต่างๆ สามารถเข้ามาเลือกช้อปบอร์ดพัฒนา (Development Board) และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เจ๋งๆ ได้ที่ Globalbyte ของเราได้เลยครับ!
แก้ปัญหาข้อจำกัดมือถือ สู่แอป V2X2MAP
นักพัฒนาที่ชื่อว่า Peter Holzhauser (Pit711) ได้ทำการพอร์ต (Fork) เฟิร์มแวร์รับสัญญาณตัวนี้ ให้มาทำงานบนบอร์ด Waveshare ESP32-C5-WIFI6-KIT แทน พร้อมกับเพิ่มฟีเจอร์สตรีมข้อมูลผ่าน Bluetooth (BLE) เข้าไป
ที่สำคัญคือ เขาได้สร้างแอป Android แบบ Open-source ที่ชื่อว่า V2X2MAP ขึ้นมาทำงานคู่กับบอร์ดด้วย! สาเหตุที่ต้องใช้บอร์ดแยกก็เพราะว่า ชิป Wi-Fi 5GHz ในสมาร์ตโฟนทั่วไป มักจะไม่รองรับมาตรฐาน 802.11p ที่ใช้สื่อสารในรถยนต์นั่นเอง
โดยปกติแล้วบอร์ดตัวเดิมจะใช้โมดูล GPS และเสียบสาย LAN (PoE) แต่โปรเจกต์นี้จะยืมฟังก์ชัน GPS และพอร์ต USB OTG จากสมาร์ตโฟน Android ของเราแทน ทำให้เราสามารถเชื่อมต่อบอร์ด ESP32-C5 เข้ากับมือถือ แล้วเดินสแกนสัญญาณจราจร (ไฟแดง รถบัส รถยนต์อื่นๆ) ในระยะหลักร้อยเมตรจนถึงหลายกิโลเมตรได้เลยแบบชิลๆ
สัญญาณ V2X มีข้อมูลอะไรซ่อนอยู่บ้าง?
ตัวบอร์ดจะทำหน้าที่ดักจับสัญญาณที่ถูกบรอดแคสต์ออกมาจาก ตัวส่งสัญญาณบนรถ (OBU) และ ตัวส่งสัญญาณริมถนน (RSU) ในคลื่นความถี่ 5.9 GHz ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลสุดเจ๋ง 4 ประเภทหลักๆ คือ:
-
CAM (Cooperative Awareness): บอกพิกัด GPS และความเร็วของรถ
-
DENM (Decentralised Environmental Notification): แจ้งเตือนเหตุการณ์ เช่น "ระวัง! มีอุบัติเหตุข้างหน้า"
-
SPATEM (Signal Phase + Timing): บอกเวลาเคานต์ดาวน์ของสัญญาณไฟจราจร
-
MAPEM (Map Extended Message): แจ้งข้อมูลรูปทรงพิกัดของทางแยก
เมื่อมีข้อมูลพวกนี้ แอปก็สามารถอัปเดตสถานะบนแผนที่ (Offline Map) ได้ทันทีโดยไม่ต้องง้อ Cloud เลยครับ หรือถ้าอยากส่งขึ้น Cloud ก็รองรับการส่งผ่าน MQTT ไปที่เซิร์ฟเวอร์ หรือจะเก็บ Log ไปวิเคราะห์ต่อใน Wireshark ก็ทำได้สบาย
แอป V2X2MAP – (ซ้าย) สภาพแวดล้อมในเมืองสตุ๊ตการ์ท, (กลาง) หน้าจอตั้งค่า, (ขวา) โหมดทางหลวงผ่าน Bluetooth
โปรแกรม Windows installer สำหรับใช้แฟลชเฟิร์มแวร์ลงบอร์ด ESP32 แบบง่ายๆ
ความเป็นส่วนตัวและข้อควรระวัง
สำหรับใครที่คุ้นเคยกับ ESP-IDF อยู่แล้ว การพอร์ตเฟิร์มแวร์นี้ (จาก Github) ไปใช้กับบอร์ด ESP32-C5 รุ่นอื่นๆ ก็ไม่ใช่เรื่องยากครับ (แต่ใช้กับ ESP32 รุ่นเก่าไม่ได้นะ เพราะต้องการ Wi-Fi 5.9 GHz)
⚠️ ข้อควรรู้เรื่องกฎหมายและมาตรฐาน: การดักรับและส่งต่อสัญญาณวิทยุ ITS-G5 อาจมีข้อบังคับทางกฎหมายโทรคมนาคมและ PDPA/GDPR ในบางประเทศ โดยเฉพาะตอนอัปโหลดข้อมูลขึ้นแผนที่สาธารณะ นอกจากนี้ มาตรฐาน ITS-G5 หรือ 802.11p ส่วนใหญ่จะเป็น เทคโนโลยีที่ใช้ในฝั่งยุโรปเป็นหลัก ในขณะที่ประเทศอื่นๆ มักจะหันไปใช้ C-V2X (Cellular V2X) กันหมดแล้ว ดังนั้นถ้าเอามาสแกนเล่นนอกยุโรป อาจจะเหงาๆ หน่อยเพราะไม่มีสัญญาณให้จับครับ
สำหรับเพื่อนๆ ที่สนใจรายละเอียดเชิงลึก หรืออยากดาวน์โหลดแอปมาลองเล่น สามารถเข้าไปดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลักของโปรเจกต์เลยครับ: v2x2map.com
🚀 ลุยโปรเจกต์ IoT และระบบไร้สายไปกับเรา!
กำลังมองหาบอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์ (Microcontroller) อย่างตระกูล ESP32 หรือเซนเซอร์ต่างๆ อยู่ใช่ไหม? ทักมาให้เราแนะนำได้เลย!
คำเตือน / ข้อมูลอ้างอิง: บทความนี้เป็นการสรุปและเรียบเรียงข้อมูลจากเว็บไซต์ต่างประเทศ โปรเจกต์นี้มีข้อจำกัดด้านคลื่นความถี่และมาตรฐานการส่งสัญญาณวิทยุจราจรแต่ละประเทศ ขอแนะนำให้เพื่อนๆ ตรวจสอบข้อมูลเชิงวิศวกรรมและข้อกฎหมายจากเว็บต้นฉบับก่อนนำไปใช้งานจริงครับ
ที่มาต้นฉบับ: Monitor live traffic from V2X signals (CNX Software)
