ชุบชีวิต HDD เก่าเป็น Smart Weather Clock ด้วย ESP32-C3

HDD เสียแล้วต้องกลายเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์เสมอไปหรือเปล่า? Project นี้เลือกเก็บ Platter โลหะเงาของ Hard Drive มาเปลี่ยนเป็นหน้าปัดนาฬิกา แล้วผสม Analog Clock Mechanism เข้ากับ ESP32-C3, OLED และ Edison LED Filament จนกลายเป็น Smart Weather Clock ที่มีทั้งเข็มจริงและข้อมูล Digital อยู่ในชิ้นงานเดียว

ความน่าสนใจคือมันไม่ได้พยายามคืนชีพ HDD ให้กลับมาเก็บข้อมูล แต่เปลี่ยนหน้าที่ของ Parts เดิมทั้งหมด: Platter กลายเป็นงานดีไซน์, กลไกนาฬิกาเก่ากลับมาเดินอีกครั้ง, ESP32-C3 เชื่อม Wi-Fi เพื่อแสดงเวลาและข้อมูลอากาศ ขณะที่ชิ้นส่วน 3D Print ช่วยรวมทุกอย่างให้อยู่ใน Form Factor เดียวกัน

Smart Weather Clock ที่ดัดแปลงจาก Hard Drive เก่า
Project ต้นฉบับนำ Hard Drive เก่ามาผสมกับ Analog Clock, ESP32-C3, OLED และ 3D Printed Parts เพื่อสร้าง Smart Weather Clock
Key Takeaways
  • ใช้ Hard Drive ที่ไม่ทำงานแล้วเป็นโครงหลักของชิ้นงาน
  • นำ Analog Clock Mechanism จากนาฬิกาเก่ากลับมาใช้ใหม่
  • ใช้ ESP32-C3 Super Mini เป็น Controller ฝั่ง Digital
  • ใช้ SSD1306 OLED แสดงเวลา วันที่ Weather และ UV Index
  • Edison LED Filament ทำเอฟเฟกต์ Pulse ตามจังหวะวินาที
  • ESP32 เชื่อม Wi-Fi และ Internet ตาม Configuration ใน Program
  • มีชิ้นส่วน 3D Print ทั้งหมด 4 แบบและมี STL ให้ดาวน์โหลด
  • Source ใช้ PLA, Ultimaker Cura และระบุว่าไม่ต้องใช้ Raft หรือ Support
  • Analog Clock ใช้ Battery แยกจาก ESP32 ที่รับไฟผ่าน USB
  • การ Sync เข็ม Analog กับ Digital/LED เป็นการปรับแบบ Manual ตาม Source

HDD เก่ากลายเป็น Smart Weather Clock ได้ยังไง?

Project นี้เป็นตัวอย่างของ Upcycling มากกว่าการ Repair Hard Drive

ผู้สร้างถอดชิ้นส่วน HDD ออก แล้วเลือกใช้ Platter หรือแผ่นโลหะเงา รวมถึงโครง Hard Drive เป็นส่วนหนึ่งของหน้าปัดและ Housing

Hard Drive เสีย
ไม่ได้ใช้เป็น Storage ต่อ
↓
เก็บ HDD Platter + Chassis
ใช้เป็นโครงงานและหน้าปัด
+
Old Analog Clock Mechanism
ทำหน้าที่เป็นกลไกเข็มจริง
+
ESP32-C3 + OLED
เพิ่มข้อมูล Digital และ Internet
+
3D Printed Parts + Edison LED
รวมทุกส่วนและสร้าง Lighting Effect
จุดเด่นของ Project: Parts เก่าไม่ได้ถูกใช้ตามหน้าที่เดิม แต่ถูก Re-contextualize ให้กลายเป็นทั้งโครงสร้าง, หน้าปัด และองค์ประกอบตกแต่ง

ต้องใช้อะไรบ้าง?

อุปกรณ์ บทบาทใน Project
ESP32-C3 Super Mini Controller ฝั่ง Digital และเชื่อม Wi-Fi
Non-working Hard Drive ใช้ Chassis และ Platter เป็นโครงหลัก
Old Clock นำ Analog Clock Mechanism กลับมาใช้
SSD1306 OLED Module แสดงข้อมูลเวลา วันที่ Weather และ UV Index
Edison LED Filament สร้างแสง Pulse ตามวินาที
Jumper Cables เชื่อมวงจร
Soldering Iron + Lead บัดกรีสายเข้ากับ LED Filament
PLA Filament + 3D Printer สร้าง Housing, Ring และฐาน
Battery จ่ายไฟให้ Analog Clock Mechanism
USB Type-C Cable เชื่อม/จ่ายไฟให้ ESP32-C3
Wi-Fi + Internet ใช้กับส่วน Online ของ Smart Clock
Arduino IDE Upload Program ลง ESP32

แกะ HDD แล้วเก็บส่วนไหนไว้ใช้?

ขั้นตอนถอด Hard Drive สำหรับทำ Smart Weather Clock
ภาพจากขั้นตอนเตรียม Hard Drive ก่อนนำชิ้นส่วนเดิมกลับมาใช้ใน Project

ผู้สร้างเริ่มจากถอดฝาบน HDD ด้วยไขควงที่เหมาะกับ Screw Head แล้วค่อย ๆ ถอดชิ้นส่วนภายใน

Parts ที่ผู้สร้างสนใจเป็นหลักคือ:

  • Shiny Platter / Disc
  • Actuator Arm
  • ตัว Chassis ของ Hard Drive

Platter ถูกถอดจาก Spindle เพื่อนำกลับมาประกอบในตำแหน่งใหม่ภายหลัง

ระวังระหว่างแกะ HDD: ตัวถังและชิ้นส่วนโลหะภายในอาจมีขอบคม และ Screw แต่ละตำแหน่งอาจใช้หัวไขควงคนละขนาด ควรเลือกเครื่องมือที่พอดีและหลีกเลี่ยงการงัดด้วยแรงมากเกินไป

นำ Analog Clock กลับมาใช้ใหม่

อีกครึ่งหนึ่งของงาน Upcycle มาจากนาฬิกา Analog เก่า

ผู้สร้างถอด Analog Clock Mechanism ออกจากนาฬิกาที่ไม่ได้ใช้งาน และระบุว่าใน Project นี้ Hour Hand และ Minute Hand ไม่ใช่ส่วนสำคัญ เพราะเน้นใช้ Second Hand

ก่อนนำไปประกอบ Mechanism สามารถทดสอบได้ด้วยการใส่ Battery เพื่อเช็กว่ากลไกยังเดินอยู่

Project นี้จึงมี Clock สองโลก: ฝั่ง Analog ใช้ Clock Mechanism จริง ส่วนฝั่ง Digital ใช้ ESP32-C3 + OLED และสองระบบไม่ได้ใช้ Power Source เดียวกัน

ออกแบบ Parts ด้วย Tinkercad และ 3D Print

ภาพจากขั้นตอนออกแบบชิ้นส่วนสำหรับ Hard Drive Smart Clock
หนึ่งในภาพจากขั้นตอนออกแบบและเตรียมชิ้นส่วน สำหรับประกอบ Smart Weather Clock

ผู้สร้างใช้ Tinkercad ออกแบบชิ้นส่วนเฉพาะสำหรับ Hard Drive ที่ใช้ โดยเริ่มจากการวัดขนาด Parts ก่อน

รวมทั้งหมดมี 4 Part หลัก:

  • Main Frame — รองรับ HDD และ Electronics
  • Small Ring — ช่วยติด Analog Mechanism เข้ากับ HDD
  • Large / Flat Ring — สร้างช่องว่างระหว่าง Platter กับ Edison LED
  • Base Supports — เป็นขาตั้งของชิ้นงาน

Source ใช้ Ultimaker Cura เป็น Slicer และระบุว่า:

  • ใช้ PLA
  • ไม่ต้องใช้ Raft
  • ไม่ต้องใช้ Support
Source ไม่ได้ระบุ Print Settings ครบ: ไม่มีข้อมูลที่ยืนยัน Layer Height, Infill, Nozzle Size, Print Speed, Nozzle Temperature หรือ Bed Temperature จึงควรตั้งค่าตาม Printer และ PLA ที่ใช้งานจริง

ดาวน์โหลด STL ทั้ง 4 ไฟล์

Project ต้นฉบับมีไฟล์ STL ให้ครบทั้ง Stand, Ring และ Main Frame

3D Print Files
ดาวน์โหลด base supports.stl ดาวน์โหลด coin type.stl ดาวน์โหลด flat ring.stl ดาวน์โหลด main frame.stl
มีไฟล์ STL แล้วแต่ไม่มีเครื่องพิมพ์ 3D? สามารถส่งไฟล์ให้ทีม Globalbyte ช่วยประเมินงานพิมพ์ 3D ได้ โดย Material และรายละเอียดงานจริง ควรประเมินตามขนาดและรูปทรงของไฟล์

ประกอบ Analog Clock เข้ากับ HDD

หลังถอด PCB ฝั่งหลังของ HDD ผู้สร้างใช้ขนาด Spindle เดิม เป็น Reference สำหรับออกแบบ Holder ของ Analog Clock Mechanism

จากนั้นมีการถอด Brushless Motor และ Base เดิมออก เพื่อเปิดตำแหน่งสำหรับ Clock Mechanism

Small Ring ที่พิมพ์ไว้ ถูกใส่กับแกนของ Mechanism แล้วใช้ Glue ช่วยยึด ก่อนติด Assembly เข้ากับตัว HDD

ภาพเพิ่มเติมจากขั้นตอนประกอบ Hard Drive Smart Clock
ภาพเพิ่มเติมจากขั้นตอนประกอบชิ้นส่วน ของ Project ต้นฉบับ
รายละเอียดการประกอบชิ้นส่วน Smart Weather Clock
รายละเอียดเพิ่มเติมจากขั้นตอน Assembly ของ Hard Drive Clock

Edison LED ทำอะไรใน Project?

Edison LED Filament ใน Smart Weather Clock
Edison LED Filament ถูกนำมาเป็นส่วนของ Lighting Effect รอบบริเวณ Platter ของ HDD

Edison LED Filament ไม่ได้ถูกใส่ไว้เพื่อ Decoration อย่างเดียว

ผู้สร้างตั้งใจให้มัน Pulse ทุกวินาที เพื่อสร้างเอฟเฟกต์เหมือนจังหวะของเวลา

Filament ถูกติดตั้งอยู่ระหว่างฐาน HDD กับ Platter โดยใช้ Ring ที่พิมพ์ 3D ช่วยสร้าง Gap และ Platter โลหะเงาทำหน้าที่สะท้อนแสง

Design Detail ที่น่าสนใจ: Part เดิมของ HDD ที่เคยใช้กับ Storage กลายเป็น Reflective Surface สำหรับ Lighting Effect ของนาฬิกา

ต่อ ESP32-C3, SSD1306 และ Edison LED ยังไง?

Wiring diagram ESP32-C3 Super Mini ต่อ SSD1306 OLED และ Edison LED
Circuit Diagram จาก Project ต้นฉบับ สำหรับ ESP32-C3 Super Mini, SSD1306 OLED และ Edison LED Filament

SSD1306 OLED

OLED ESP32-C3 ตาม Source
SDA Pin 1
SCL Pin 0
VCC 3.3V
GND GND

Edison LED Filament

Edison LED ESP32-C3 ตาม Source
Pin ฝั่งหนึ่ง GND
Pin อีกฝั่ง Pin 3

ผู้สร้างยังใช้ Ground ร่วม ระหว่าง OLED และ Edison Filament เพื่อลดจำนวนสาย

ตารางนี้คือ Wiring ตาม Source ต้นฉบับ: บทความไม่ได้เพิ่ม Resistor, MOSFET หรือ Driver Circuit ที่ Source ไม่ได้ระบุ

จุดที่ต้องระวังก่อนต่อ Edison Filament

Source แสดง Filament ต่อระหว่าง Pin 3 กับ Ground โดยตรง แต่ไม่ได้ระบุ Electrical Specification ของ Edison LED Filament ที่ใช้

ไม่มีข้อมูลยืนยันเรื่อง:

  • Operating Voltage
  • Operating Current
  • Forward Voltage
  • Current Limiting
  • GPIO Load
  • Driver Transistor
อย่าใช้ Wiring นี้กับ Edison Filament ทุกชนิดแบบตรง ๆ: ควรตรวจ Voltage และ Current Rating ของ Filament ที่มีอยู่จริง รวมถึงข้อจำกัดของ Output Pin ก่อนต่อใช้งาน

Arduino Program ต้องแก้อะไรก่อน Upload?

Project มี Arduino Source File ชื่อ:

hddclock.ino

Source ระบุว่าก่อน Upload ผู้ใช้ต้องแก้ข้อมูลอย่างน้อย:

  • Wi-Fi Credentials
  • Location
  • NTP / Time Configuration ที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของผู้ใช้

จากนั้นเลือก Board Type และ Port ให้ถูกต้องใน Arduino IDE แล้วจึง Upload

ผู้สร้างยังระบุว่า หาก Upload ไม่สำเร็จ หนึ่งในปัญหาที่เป็นไปได้คือ Library ที่ขาด

Arduino Source
ดาวน์โหลด hddclock.ino เปิด Project ต้นฉบับ
ทำไมบทความนี้ไม่วาง Full Arduino Code? Source ยืนยันว่ามีไฟล์ hddclock.ino แต่เนื้อหา Code เต็มไม่ได้อยู่ใน Text/PDF ที่ใช้ Verify Technical Details รอบนี้ จึงให้ Download Source ตรงแทนการสร้างหรือเดา Code เพิ่มเอง

เวลา Weather และ UV มาจากไหน?

หลัง Upload Program และจ่ายไฟ Source ระบุว่า ESP32-C3 จะเชื่อมต่อ Wi-Fi ที่กำหนดไว้โดยอัตโนมัติ และ OLED จะแสดง Connection Status

จากนั้น Display สามารถแสดง:

  • Time
  • Date
  • Weather Details
  • UV Index
Source Text ที่ Verify รอบนี้ไม่ได้ระบุ Weather Provider ชัดเจน: จึงไม่ควรสรุปเองว่าใช้ OpenWeatherMap, WeatherAPI, Open-Meteo หรือ Service ใด และไม่ควรสร้าง API Key / Endpoint ขึ้นเอง ให้ตรวจ hddclock.ino ต้นฉบับก่อนตั้งค่าจริง

NTP หรือ Location Configuration ก็ต้องปรับให้ตรงกับพื้นที่ของผู้ใช้ ตามคำแนะนำของผู้สร้าง

Analog กับ Digital Clock Sync กันยังไง?

สิ่งที่ควรเข้าใจก่อนคือ Analog Clock Mechanism กับ ESP32-C3 เป็นคนละระบบ

ระบบ แหล่งพลังงาน / การทำงาน
Analog Clock ใช้ Battery ของ Clock Mechanism
ESP32-C3 + OLED จ่ายไฟผ่าน USB และเชื่อม Internet
Edison LED ถูกควบคุมจากฝั่ง ESP32 ตาม Program

Source ระบุว่า Second บน OLED และ Edison LED สามารถทำงาน Sync กันได้

หากต้องการให้ Analog Second Hand ใกล้เคียงกับจังหวะเดียวกัน ผู้สร้างใช้วิธี Manual: ถอดแล้วใส่ Battery ของ Analog Clock ใหม่ เพื่อจับจังหวะให้ตรง

ดังนั้น ESP32 ไม่ได้ควบคุม Analog Clock Motor โดยตรง: การ Sync ระหว่างเข็มจริงกับ Digital Clock เป็นการตั้งจังหวะแบบ Manual ตาม Project ต้นฉบับ

ดูการทำงานจริงและขั้นตอน Build

ผู้สร้างมี Video แสดงทั้งขั้นตอนประกอบและผลลัพธ์ของ Project ซึ่งช่วยให้เห็นตำแหน่งชิ้นส่วนและ Lighting Effect ชัดกว่าภาพนิ่ง

ภาพผลลัพธ์เพิ่มเติมของ Hard Drive Smart Weather Clock
ภาพจากช่วงทดสอบและใช้งาน Smart Weather Clock ใน Project ต้นฉบับ
Smart Weather Clock จาก Hard Drive พร้อมหน้าจอ OLED
อีกมุมของชิ้นงานหลังประกอบ HDD, Analog Clock และส่วน Digital เข้าด้วยกัน

Maker ได้อะไรจาก Project นี้?

1. E-waste ไม่จำเป็นต้องกลับไปทำหน้าที่เดิม

HDD ที่เก็บข้อมูลไม่ได้แล้ว ยังมี Mechanical Parts และวัสดุ ที่ใช้สร้างงานใหม่ได้

2. Analog กับ Digital อยู่ใน Project เดียวกันได้

เข็มจริงให้ Character แบบ Mechanical ขณะที่ OLED ให้ข้อมูลที่เปลี่ยนตาม Internet

3. 3D Printing ทำหน้าที่เป็น Interface ระหว่าง Parts

Ring และ Frame ช่วยให้ Hardware ที่ไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้ร่วมกัน สามารถประกอบอยู่ในชิ้นงานเดียวได้

4. Lighting สามารถสื่อข้อมูลได้

Edison LED ไม่ใช่แค่ไฟตกแต่ง แต่ถูกใช้เป็น Visual Indicator ของจังหวะวินาที

5. Internet ไม่จำเป็นต้องแทนที่ของ Analog

Project นี้ไม่ได้เปลี่ยนนาฬิกา Analog ให้กลายเป็น Digital ทั้งหมด แต่เอาข้อมูล Online มาเติมสิ่งที่ Analog Mechanism ทำไม่ได้ เช่น Weather และ UV

6. Source Code กับ Hardware Rating ต้องตรวจแยกกัน

แม้ Wiring Diagram จะดูง่าย แต่ Component อย่าง Edison Filament ยังต้องตรวจ Electrical Rating ก่อนนำของคนละรุ่นมาต่อแทนกัน

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

1. Project นี้ใช้ ESP32 รุ่นอะไร?

Source ระบุ ESP32-C3 Super Mini

2. ต้องใช้ HDD ที่ยังทำงานอยู่ไหม?

ไม่ Source ระบุ Non-working Hard Drive เพราะ HDD ถูกใช้เป็นโครงสร้างและงานดีไซน์ ไม่ได้ใช้สำหรับเก็บข้อมูล

3. ใช้ Display อะไร?

SSD1306 OLED Module โดย Source ไม่ได้ระบุ Resolution หรือขนาดจอชัดเจน ใน Text ที่ Verify รอบนี้

4. OLED ต่อขาไหน?

Source ระบุ SDA → Pin 1, SCL → Pin 0, VCC → 3.3V และ GND → GND

5. Edison LED ต่อขาไหน?

Source ต่อขาหนึ่งกับ GND และอีกขากับ Pin 3 ของ ESP32

6. ต่อ Edison LED รุ่นไหนก็ได้ตาม Diagram หรือไม่?

ไม่ควร Source ไม่ได้ให้ Voltage และ Current Rating ของ Filament จึงต้องตรวจ Spec ของชิ้นส่วนจริงก่อน

7. Analog Clock ใช้ไฟจาก ESP32 ไหม?

ไม่ Source ใช้ Battery แยกสำหรับ Analog Clock Mechanism

8. ESP32 รับไฟจากอะไร?

Project ใช้ USB Cable กับ ESP32-C3

9. OLED แสดงข้อมูลอะไร?

Source ระบุ Time, Date, Weather Details และ UV Index

10. Weather ใช้ API อะไร?

Text/PDF ที่ Verify รอบนี้ ไม่ได้ระบุ Provider ชัดเจน จึงควรตรวจ hddclock.ino ต้นฉบับ แทนการเดา API

11. ต้องใช้อินเทอร์เน็ตไหม?

Source ระบุว่าต้องมี Wi-Fi Connection พร้อม Internet สำหรับ Smart Functions ของ Project

12. มี STL ให้หรือไม่?

มี 4 ไฟล์: base supports, coin type, flat ring และ main frame

13. ใช้ Filament อะไรพิมพ์?

Source ใช้ PLA

14. ต้องเปิด Support หรือ Raft ไหม?

Source ระบุว่าไม่ต้องใช้ Raft และไม่ต้องใช้ Support

15. Source ระบุ Infill และ Layer Height ไหม?

Text ที่ Verify ไม่ได้ให้ค่าดังกล่าว จึงไม่ควรกำหนดตัวเลขขึ้นเอง

16. ESP32 ควบคุมเข็ม Analog โดยตรงหรือไม่?

ไม่ Analog Clock Mechanism ทำงานแยกด้วย Battery และ Sync ด้วยวิธี Manual ตาม Source

17. มี Arduino Code ให้ดาวน์โหลดไหม?

มี Source File ชื่อ hddclock.ino จาก Project ต้นฉบับ

18. ก่อน Upload Code ต้องแก้อะไร?

Source ระบุให้เปลี่ยน Wi-Fi Credentials และ Location / NTP Configuration ให้ตรงกับผู้ใช้

References / แหล่งข้อมูลต้นฉบับ

ของเก่า + ESP32 + 3D Printing ก็กลายเป็น Project ใหม่ได้

Smart Weather Clock ชิ้นนี้แสดงให้เห็นว่า Maker Project ไม่จำเป็นต้องเริ่มจาก Hardware ใหม่ทุกชิ้น แค่เลือก Parts เก่าที่มี Character แล้วใช้ ESP32, Display และ 3D Printing เชื่อมโลก Analog กับ Digital เข้าด้วยกัน ก็สร้างชิ้นงานใหม่ที่มีเอกลักษณ์ได้

หากกำลังทำ Smart Clock, ESP32, OLED หรือ IoT Display Project สามารถสอบถามทีม Globalbyte เรื่อง Development Board, Display, Maker Accessories และอุปกรณ์ที่เหมาะกับ Project ได้

และหากมี STL อยู่แล้วแต่ไม่มีเครื่องพิมพ์ 3D สามารถส่งไฟล์ให้ทีม Globalbyte ช่วยประเมินงานพิมพ์ได้เช่นกัน

ช้อปสินค้า / บริการ เข้ากลุ่ม Community สอบถามผ่าน LINE OA
Disclaimer: บทความนี้เป็นการสรุปและเรียบเรียงจากแหล่งข้อมูลภาษาอังกฤษ อาจมีความคลาดเคลื่อน กรุณาตรวจสอบ Source ต้นฉบับก่อนลงมือทำ Project ใช้ Hard Drive ที่ไม่ทำงานแล้ว, ESP32-C3 Super Mini, SSD1306 OLED, Edison LED Filament และ Analog Clock Mechanism ตาม Source ต้นฉบับ Wiring ที่แสดงเป็น Wiring ของชิ้นงานต้นฉบับ โดยเฉพาะ Edison LED Filament ซึ่ง Source ไม่ได้ระบุ Operating Voltage, Forward Voltage, Operating Current, Current Limiting หรือ Driver Circuit จึงไม่ควรนำ Filament รุ่นอื่นมาต่อกับ ESP32 ตาม Diagram โดยไม่ตรวจ Electrical Rating ก่อน Source ยังไม่ได้ระบุ OLED Resolution, I2C Address, Weather API Provider, Exact NTP Server, Weather Update Interval, ESP32 Power Consumption, Analog Clock Battery Runtime, Layer Height, Infill, Nozzle Size, Printing Temperature หรือ Print Time จึงไม่ได้สร้างค่าดังกล่าวเพิ่มเติม การแกะ HDD และการบัดกรีมีความเสี่ยงจากขอบโลหะ เครื่องมือ และความร้อน ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันและเครื่องมือที่เหมาะสม ส่วนการ Sync ระหว่าง Analog Clock, OLED Clock และ Edison LED เป็นการปรับแบบ Manual ตาม Project ไม่ใช่ระบบควบคุม Analog Clock Motor จาก ESP32 โดยตรง

Blog posts